Patricia Campos Doménech, ex piloto da Armada Española, ofreceu este venres en Lugo unha conferencia dentro do programa municipal con motivo do 8-M na que repasou a súa traxectoria como a primeira —e ata agora única— muller que chegou a pilotar un reactor na flota. Campos explicou por que, a pesar dos seus orixes modestos e das reticencias familiares, se presentou ás oposicións militares e logrou unha das dúas prazas dispoñibles nunha convocatoria con cerca de 200 aspirantes. A charla buscaba pór en valor a necesidade de derrubar barreiras en profesións tradicionalmente masculinizadas e poñer voz ás dificultades que ela mesma viviu dentro da institución.

Nacida en Onda o 12 de marzo de 1977 e formada en Comunicación Audiovisual na Universidad de Valencia, Campos compatibilizou desde nova a súa afección polo fútbol co interese pola aviación. Relata que, de nena, xogaba no patio mentres miraba ao ceo e se preguntaba que se sentiría ao voar, sen sequera imaxinar entón se ese soño era accesible para unha muller. Máis adiante, ante a imposibilidade económica de pagar unha formación privada como piloto comercial, optou polas oposicións á Armada, onde a formación era gratuíta e a oportunidade real para quen non podía asumir o custo dos aeroclubes privados.

O seu ingreso na Armada, aos 23 anos, marcou un fito polo que representaba en termos de ruptura de roles, aínda que ela recoñece que non entrou coa idea de ser pioneira, senón coa simple vontade de voar. Tras superar unhas probas durísimas, converteuse na primeira muller en pilotar un reactor da flota, unha posición que a situou nun contorno extremadamente masculinizado. Aínda obtendo resultados excelentes no técnico e no físico, Campos denuncia que a esixencia extra veu pola condición de muller: “tes que demostrar o dobre que eles”, dixo en distintas ocasións.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

Na conferencia en Lugo lembrou episodios que resumían a cultura que atopou no cuartel: incomprensión familiar, comentarios despectivos e chistes que normalizaban a obxectivación. Narró como, cando foi contalo na súa casa, a súa propia avoa lle sinalou que as mulleres debían ser azafatas e non pilotos, e como esa idea socializada dificultou a súa aceptación en certos ámbitos profesionais. Ao seu xuízo, a Armada mantivo nese momento prácticas e actitudes que a facían sentir fóra de lugar, con compañeiros que non ocultaban bromas de mal gusto e unha falta de sanción institucional ante o comportamento sexista.

Máis aló do ambiente, Campos describiu a responsabilidade técnica de pilotar avións da Armada e as tensións asociadas a misións con personalidades e altos cargos. Sinala que a presión neses tipos de voos é máxima porque non só se trata de operacións aeronáuticas, senón tamén de protocolo e seguridade para persoas de alto relevo. A pesar diso, subliña que xamais permitiu que a intimidación ou os prexuízos minasen o seu rendemento; a súa traxectoria demostra que a competencia profesional non depende do xénero senón da preparación e da disciplina.

Tras a súa etapa na Armada, a súa vida profesional deu outros xiros: formouse e traballa como adestradora de fútbol e converteuse nunha activista visible en materia de igualdade de xénero. Nas charlas que imparte aproveita a súa experiencia para animar a mozos e mozas a entrar en sectores con pouca presenza feminina e a reclamar apoios estruturais, como bolsas ou programas de apoio, que corrixan as desigualdades derivadas da clase social. Campos insiste en que a falta de acceso económico é tan determinante como as barreiras culturais á hora de explicar por que as mulleres non ocupan certos postos.

Na súa intervención en Lugo tamén fixo fincapé na urxencia de cambios institucionais e culturais: non abonda con incorporar mulleres se as estruturas seguen tolerando actitudes discriminatorias. Propón medidas concretas de formación en igualdade para as plantillas, protocolos claros contra o abuso e políticas de conciliación que permitan ás mulleres desenvolver carreiras longas en ámbitos como a aviación militar. Para ela, a visibilidade xera efecto chamada, pero é imprescindible que vaia acompañada de políticas públicas e dun cambio nas actitudes cotidianas.

Campos concluíu a súa charla apelando á responsabilidade colectiva: reclama que as administracións, as forzas armadas e as organizacións deportivas traballen de forma coordinada para abrir espazos e recursos a quen proveñen de familias humildes e, ao mesmo tempo, erradicar o machismo que segue presente en moitas institucións. O seu relato, entre a crítica e a chamada á esperanza, combina a experiencia persoal con propostas prácticas e unha mensaxe clara: que o acceso non sexa un privilexio e que a igualdade non quede en palabras, senón que se traduza en oportunidades reais.