Pilar Alén, profesora da Universidade de Santiago de Compostela, publicou o 11 de marzo de 2026 en El Correo Gallego unha tribuna na que propón redescubrir pezas clásicas etiquetadas como «música para ler», entre elas o célebre «Largo» da ópera Serse. Na súa columna, Alén examina a aparente contradición entre a solemnidade da música e a lixeireza ou estrañeza do texto lírico, e suxire varias gravacións para escoitar mentres se le. O artigo vincula ademais esa experiencia auditiva con outros relatos clásicos, como os contos de As mil e unha noites, para subliñar a capacidade da música e da literatura de evocar mundos distintos.
A autora centra boa parte da súa reflexión na famosa aria «Ombra mai fu», coñecida popularmente como «Largo», que adoita incluírse en recopilacións destinadas a acompañar a lectura. Alén lembra que, a pesar do seu carácter sombrío e pausado, a letra italiana di algo tan inesperado como elogiar a sombra dun árbore, o que provoca unha disonancia entre música e texto que convida á interpretación. Sinala que a peza, de ritmo lento e expresividade crecente, transmite unha melancolía que parece deter o tempo, polo que moitos oíntes asóciana a momentos de calma e concentración.
A columna ofrece ademais un rápido repaso histórico: a figura lírica atribúese a Xerxes, rei persa da antigüidade, protagonista dunha ópera que remite a episodios como a derrota persa na batalla de Salamina cara ao ano 480 a. C. Alén lembra que a historia do monarca serviu de inspiración a varios compositores. Menciona que Francesco Cavalli presentou unha versión en 1654, que Giovanni B. Bononcini compuxo unha variante cara a 1694 e que foi finalmente o propio Handel quen, en 1738, popularizou a melodía que hoxe é a máis interpretada.
A profesora destaca que non todas as versións son iguais e anima a comparar interpretacións para comprender mellor a polisemia da peza. Neste sentido recomenda a gravación de Cavalli por Philippe Jaroussky como referencia para quen queira escoitar unha achega que rescata matices menos habituais. Para a versión atribuída a Bononcini suxire a interpretación de Simone Kermes, e para a lectura máis coñecida recomenda a versión de Cecilia Bartoli, cuxa intensidade vocal fixo dese rexistro unha referencia contemporánea.
Alén apunta que, máis aló da música concreta, o estante titulado «música para ler» reúne unha serie de pezas cuxa atmósfera resulta propicia para a concentración ou a contemplación. Pon o acento na paradoxa entre o que soan como lamentacións ou exaltacións e as letras que, nalgúns casos, alaban elementos da natureza cunha sinxeleza case naíf. Esa mestura de sátira, serenidade e evasión, segundo a columna, é o que converte a moitas destas obras en compañeiras axeitadas para a lectura pausada, aínda que non sempre polas razóns que se imaxinan a primeira escoita.
Como alternativa á proposta musical, a tribuna rememora o poder evocador dos relatos tradicionais e ofrece como «lectura para acompañar» o conto de «Alí Babá e os corenta ladróns». Alén subliña como a atmósfera fantástica de As mil e unha noites rescata a infancia e a fascinación por fórmulas tan icónicas como «¡Ábrete Sésamo!», que funcionan como chaves de acceso á imaxinación. No seu texto, a escritora propón que tanto a música como a narrativa actúan como vehículos para trasladarnos a espazos mentais que facilitan a reflexión.
A profesora conclúe invitando aos lectores a facer a proba: buscar versións das arias barrocas e acompañar a lectura con eses sons para comprobar o efecto. Propón que a experiencia auditiva non só complemente a comprensión do texto, senón que tamén revele contradicións e sutilezas que pasan desapercibidas no silencio. Nesa liña, a columna pretende espertar a curiosidade do lector.
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.