Por que Galicia aínda non se suma ao auxe ecolóxico que impulsan os seus consumidores?

Un consumo que medra fronte a un campo que dubida

Nos supermercados galegos, os produtos ecolóxicos gañan protagonismo nas cestas da compra. Esta tendencia, lonxe de ser unha moda pasaxeira, demostra que a cidadanía galega está cada vez máis preocupada pola saúde, o respecto ao entorno e a calidade dos alimentos que consume. Porén, esta demanda non se ve reflectida no ritmo de conversión das explotacións agrarias e gandeiras galegas cara ao modelo ecolóxico. A pregunta, polo tanto, resulta inevitable: se os consumidores apostan polo ecolóxico, por que o campo galego semella ir a contracorrente?

Desaxuste entre consumo e produción: onde se rompe a cadea?

O fenómeno non é novo, pero cada ano resulta máis rechamante. Galicia, tradicionalmente vencellada á produción primaria e coñecida pola calidade dos seus alimentos, destaca agora tamén no consumo de produtos certificados como ecolóxicos. A paradoxa é que boa parte destes alimentos non se cultivan nin se crían en Galicia, senón que chegan desde outras rexións de España ou mesmo do estranxeiro. O resultado é que o auxe do consumo ecolóxico galego non está servindo, polo de agora, para dinamizar o rural nin para fixar poboación no sector agrario.

A este desfase contribúen múltiples factores: desde a fragmentación da propiedade ata a idade avanzada de moitos produtores, pasando pola falta de relevo xeracional e as dúbidas sobre a rendibilidade da agricultura ecolóxica no contexto galego. Ademais, as axudas e a burocracia asociadas aos procesos de conversión adoitan percibirse como atrancos por parte dos pequenos e medianos agricultores.

A paradoxa galega: tradición fronte a innovación ecolóxica

Que Galicia ocupe unha posición destacada no gasto en produtos ecolóxicos resulta, en certo modo, coherente coa cultura alimentaria do territorio: a preferencia polo produto local, o valor dado á frescura e á saúde, así como o vínculo emocional coa terra e o mar. Porén, a conversión á produción ecolóxica require cambios profundos nos sistemas produtivos, na xestión das explotacións e na comercialización. O sector gandeiro, por exemplo, demostrou certa capacidade de adaptación, pero os cultivos ecolóxicos seguen representando unha parte mínima do total da superficie agraria.

A resistencia ao cambio tamén se explica polo peso da tradición e a incerteza ante un mercado en transformación. Para moitos produtores, o salto ao ecolóxico supón riscos económicos e técnicos difíciles de asumir sen garantías claras de rendibilidade. A isto hai que sumar os desafíos loxísticos dunha cadea de distribución ecolóxica que aínda está en construción en Galicia, o que limita o acceso dos pequenos produtores aos grandes mercados urbanos.

As oportunidades que Galicia aínda non aproveita

O escenario actual encerra, porén, unha oportunidade clara: o consumo ecolóxico galego pode converterse nunha panca para o desenvolvemento rural e a diferenciación da marca Galicia. Se o campo galego logra conectar con esta demanda crecente, non só accederá a un mercado en expansión, senón que poderá reforzar o seu modelo baseado na sustentabilidade, na calidade e no valor engadido.

Existen, ademais, exemplos de pequenas iniciativas e cooperativas que conseguiron abrirse paso no sector ecolóxico, demostrando que o cambio é posible. Porén, estes casos seguen sendo a excepción e non a norma. O reto está en transformar estas experiencias pioneiras nunha tendencia xeneralizada, capaz de transformar a paisaxe rural e garantir o relevo xeracional no campo.