Primaria galega: fichar médicos é só o primeiro paso

Unha mellora que alivia, pero non resolve de raíz

A sanidade pública galega gaña osíxeno coa incorporación de 67 médicos de familia nunha fase adicional de adxudicación de prazas que quedaran sen cubrir no último proceso selectivo. A cifra é relevante porque chega nun momento de saturación asistencial, envellecemento dos cupos e dificultade para garantir continuidade clínica, especialmente cando unha baixa ou unha xubilación deixa un centro tensionado durante semanas.

Agora ben, convén non confundir unha boa nova coa solución definitiva. Sumar profesionais reduce presión inmediata, si, pero a pregunta de fondo segue intacta: pode o sistema reter talento suficiente para soster a Atención Primaria nos próximos anos? En Galicia, como noutras communities, a cobertura de vacantes non depende só de convocar prazas, senón de facelas atractivas e viables no día a día.

“Cando se incorpora persoal, o efecto nótase nas axendas e nos tempos de espera. O problema aparece se esas prazas volven rotar ao pouco tempo”, resume unha profesional dun centro de saúde da área atlántica.

O problema non era só convocar, senón convencer

A experiencia recente confirma algo coñecido por xestores e equipos sanitarios: publicar vacantes non garante que todas se ocupen na primeira rolda. A medicina de familia arrastra dende hai anos un desequilibrio entre necesidades crecientes e dispoñibilidade real de especialistas. A isto súmanse factores que pesan na decisión profesional: carga burocrática, dificultade para conciliar, dispersión xeográfica e percepción de menor recoñecemento respecto a outros ámbitos asistenciais.

Por iso, que o Sergas lograse cubrir máis postos nunha segunda volta de selección é un sinal positivo, pero tamén unha advertencia. Se houbo prazas inicialmente desertas, o sistema debe preguntarse por que. ¿Faltan incentivos económicos? ¿Precísanse equipos máis estables? ¿O deseño de cupos en certas zonas fai pouco atractivo o destino? O debate público non debería quedar na cifra final de incorporacións, senón nas condicións que explican a dificultade previa.

A publicación oficial deste novo paso administrativo confirma que o proceso segue o seu curso. Porén, o interese cidadán está noutra parte: en como esta decisión se traducirá en máis accesibilidade, menos demoras para cita ordinaria e maior continuidade para pacientes crónicos, persoas maiores e familias con menores ao seu cargo.

O rural volve ser a proba de estrés do sistema

Se hai un territorio onde cada alta ou vacante se nota de inmediato é o rural. Concellos con poboación envellecida, distancias longas e transporte limitado dependen dunha primaria robusta para evitar desprazamentos innecesarios ao hospital. Cando falta médico de familia, non só medra a espera: debilítase a prevención, retárdanse axustes de tratamento e aumentan consultas que rematan en urxencias por falta de seguimento.

A asignación de novos profesionais a centros de saúde e puntos de atención continuada pode mellorar a cobertura nesas áreas, pero o éxito non se medirá o día da toma de posesión, senón meses despois. En sanidade de proximidade, a estabilidade importa tanto como a presenza. Un médico que coñece ao seu cupo detecta antes complicacións, evita probas redundantes e coordina mellor con enfermaria, traballo social e farmacia comunitaria.

“En vilas pequenas, perder un médico non é unha incidencia organizativa: é un problema de equidade”, advirte un responsable municipal do interior galego.