A redución dos umbrais penais por exceso de velocidade que propón o PSOE converterá en delito condutas que hoxe se sancionan administrativamente, e a partir de marzo de 2026 miles de condutores poderían pasar de tramitar multas na Xefatura de Tráfico a sentarse diante dun xulgado en toda España, incluida Galicia. A fiscal delegada de Seguridade Vial en Galicia, Paula Grau, estima que a medida non provocará un aumento masivo de encarceramentos, pero si un notable incremento de dilixencias penais e procesos xudiciais. O cambio, explican fiscais e xuíces, persegue endurecer a resposta ante excesos graves de velocidade e busca un efecto disuasorio que, con todo, trae consigo consecuencias administrativas e laborais relevantes. O debate céntrase agora en como se identificarán os condutores e na necesidade de axustar sancións accesorias para pechar baleiros procesais.

Ata agora moitos excesos que superaban o límite sancionable remataban cunha multa económica e coa retirada de puntos: a sanción administrativa máis típica rondaba os 600 euros e a perda de seis puntos do carné. Baixo a proposta do Executivo, eses mesmos feitos poderían derivar nun delito tipificado no artigo 379.1 do Código Penal, cuxo castigo adoita oscilar entre prisión de tres a seis meses, multa ou traballos en beneficio da comunidade, aínda que na práctica moitos condenados con penas inferiores a dous anos sen antecedentes non ingresan finalmente en prisión. A consecuencia máis inmediata para os condutores será a anotación de antecedentes penais e, sobre todo, a retirada do permiso de condución entre un e catro anos, con efectos sobre o emprego e as oposicións.

Grau subliña que o maior impacto será procesal e preventivo: «Non imos ver cadeas cheas», advirte a fiscalía, pero si unha maior carga de traballo para xulgados e fiscalías polo aumento de dilixencias penais relacionadas coa velocidade. Ao seu xuízo, a reforma cambiará a traxectoria de moitos expedientes que hoxe se resolven na vía administrativa, obrigando á intervención de avogados e procuradores e multiplicando comparecencias e instrucións policiais. Os fiscais temen que ese incremento sature os recursos xudiciais en provincias con alta sinistralidade ou cun elevado uso de radar móbil.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

Un dos principais problemas prácticos é a identificación do condutor, un escollo que xa complica moitos procedementos. Cos radares móbiles e outros sistemas de control, a defensa habitual ante unha notificación é atribuir a condución a outro usuario do vehículo, o que, na ausencia de probas, obriga a devolver o caso á Administración para unha sanción por non identificar ao infractor. Esa sanción administrativa por falta de identificación adoita ser do triplo da multa pola velocidade, pero xuíces e fiscais reclaman que se endureza para evitar a impunidade derivada dunha declaración evasiva.

Cando a policía consegue identificar ao condutor, as consecuencias son claras: ademais da perda do permiso e da anotación nos antecedentes, existe un risco real de reincidencia que podería agravar a resposta penal. A acumulación de ilícitos viarios —sen necesidade de que exista un sinistro con vítimas— pode levar a penas máis severas e, en casos extremos, á imposición de prisión efectiva. Os fiscais galegos alertan de que, se se uniforma a práctica en todo o territorio, o mapa da seguridade viaria cambiará cara a unha maior xudicialización.

No plano comparado, España situouse historicamente en umbrais máis permisivos que outras xurisdicións europeas. En Francia, o exceso de máis de 50 km/h considérase delito e conleva sancións duras, mentres que en países como Suiza ou o Reino Unido as contías e as consecuencias penais por excesos significativos de velocidade son severas e poden incluír a confiscación do vehículo ou multas en función do patrimonio. O Goberno español xustifica a reforma como unha adaptación ás prácticas europeas e unha resposta ao incremento de sinistros por velocidade.

A oposición de sectores do transporte e asociacións de condutores céntrase no temor a que a medida afecte de maneira desproporcionada a colectivos profesionais, como repartidores e traballadores que dependen do vehículo para o seu emprego. Desde a Administración respóndese que existen mecanismos para graduar as penas e que a intervención penal resérvase para supostos de especial gravidade ou reiteración, pero a preocupación persiste polo efecto colateral sobre contratos laborais e permisos profesionais cando aparecen antecedentes no historial.

Mentres se abre o debate parlamentario, xuíces, fiscais e responsables de Tráfico piden unha estratexia coordinada que inclúa recursos para identificar aos condutores e medidas para axilizar causas cando a incriminación é evidente. A reforma plantexa un cambio de paradigma: trasladar a loita contra a velocidade do ámbito administrativo ao penal co obxectivo declarado de reducir vítimas e condutas temerarias, pero obrigará a axustar procedementos e a avaliar con detalle as súas consecuencias sociais e operativas.