Pedro Sánchez anunciou desde Bruxelas un novo aprazamento na presentación dos Orzamentos Xerais do Estado e defendeu que a prioridade agora mesmo é aprobar un real decreto-lei para mitigar os efectos económicos da guerra en Oriente Medio. O Executivo mantén por tanto as contas prorrogadas desde 2023, mentres prepara un paquete de medidas de carácter urxente que, segundo dixo, se debatirán coas súas socios parlamentarios.
A explicación oficial e a resposta política
O presidente xustificou a demora sinalando o impacto sobre os combustibles, os fertilizantes e as cadeas de subministro globais: «Ninguén podía prever esta guerra. Os cidadáns deben ser conscientes da gravidade da situación», afirmou tras participar no Consello Europeo. A idea é actuar con rapidez mediante un real decreto-lei e, cando a situación internacional se estabilice, retomar a tramitación orzamentaria.
A vicepresidenta primeira e ministra de Facenda, María Jesús Montero, confirmou que a entrega do proxecto se adiara «unhas semanas» máis aló das datas que o Goberno viña manexando. Montero, que abandonará o Ministerio para presentarse como candidata nas eleccións andaluzas, puntualizou que as medidas serán de consenso e irán adoptándose de forma progresiva, sen entrar por agora en detalles sobre importes ou sectores concretos.
«Estamos centrados no real decreto-lei […]. Posteriormente, poderemos falar dos Orzamentos», dixo o presidente.
Na oposición a reacción foi airada. Alberto Núñez Feijoo cualificou o aprazamento como un «incumprimento» e asegurou que o Executivo «non governa» ao non dispor de maioría estable. Feijoo chegou a falar dun «fallo multiorgánico» na xestión desde 2023 e adiantou que o PP defenderá reducións fiscais na enerxía, con propostas como baixar o 21 ao 10 % do IVE nos combustibles para conter a inflación.
A tensión entre urxencia e obriga constitucional
Máis aló do choque partidista, existe un debate xurídico e de responsabilidade. A Constitución, no seu artigo 134, obriga ao Goberno a presentar o proxecto orzamentario con antelación suficiente; a prórroga prolongada por parte do Executivo do PSOE-PSOE‑UP mantén ao país sen contas novas desde o exercicio 2023. Esta situación, aínda que non inédita noutras lexislaturas, contradí promesas previas e pon en cuestión a capacidade de planificación a medio prazo do Estado.
O argumento do Executivo para recorrer ao real decreto-lei é pragmático: dar unha resposta inmediata a problemas concretos derivados do conflito. Non obstante, os instrumentos extraordinarios non substitúen a función que cumpren uns PGE: distribuír recursos, fixar prioridades de investimento e ofrecer previsibilidade para administracións autonómicas e concellos. En Galicia, onde moitas políticas sociais e de infraestruturas dependen de transferencias estatais, esa previsibilidade é valorada especialmente polos gobernos locais e polas empresas.
Os precedentes lembran que vivir da prórroga pode agravar recortes encubertos e adiar decisións sobre benestar e emprego. Quen administran sectores clave —pesca, agricultura e transporte— reclaman medidas claras e calendario garantido. Na comarca de A Limia, por exemplo, un aumento persistente no prezo dos fertilizantes é unha ameaza directa para a campaña de sementeira; en Vigo, a frota sente o impacto dos custos do combustible nunha campaña que xa é esixente.
Repercusións económicas e electorais
A curto prazo, o real decreto pode apagar lumes puntuais: axudas ao combustible, liñas de apoio ao agro ou compensacións aos transportistas. Pero o custo político do apl
