Transparencia e confianza pública: o reto das institucións galegas

A percepción de trato de favor reabre o debate sobre os procesos internos

Nas últimas semanas, a atención mediática en Lugo dirixiuse cara á xestión de recursos humanos dentro da administración provincial. O foco non reside só nun caso concreto, senón nunha cuestión recorrente: a dificultade de garantir que as decisións institucionais sexan, e parezan, absolutamente imparciais.

As denuncias políticas sobre posibles situacións de preferencia no acceso ou na mobilidade interna de empregados públicos volven poñer enriba da mesa unha inquedanza cidadá: ¿existen suficientes controis e mecanismos de transparencia na administración para evitar que o parentesco ou a vinculación política poidan influír en nomeamentos ou traslados? Aínda que os organismos afectados insistiron en que as súas actuacións cumpren os requisitos legais e contan cos preceptivos avais administrativos, o eco da sospeita resulta difícil de disipar.

Un contexto político marcado pola desconfianza

O clima político lucense non é alleo ás tensións entre os principais partidos. A ameaza dunha moción de censura, que foi obxecto de análise nos medios locais, ilustra a fraxilidade institucional e a elevada intensidade da confrontación política no municipio (ver aquí).

Neste contexto, cada decisión administrativa relevante pode converterse en munición política. A opinión pública asiste, a miúdo, a un cruce de reproches e acusacións no que a defensa da honorabilidade institucional vese ensombrecida pola permanente sospeita de que tras os movementos internos poida existir algún interese alleo á estrita legalidade.

Procedementos, controis e percepción social

A administración provincial, como todas as entidades públicas, dispón de normativas que regulan os traslados e a carreira profesional dos seus traballadores. Porén, a lexitimidade dun procedemento non garante a aceptación social dos seus resultados. A percepción de trato de favor pode resultar incluso máis daniña para a confianza nas institucións que a existencia real de irregularidades.

En Galicia, do mesmo xeito que noutras comunidades, propuxéronse en diferentes momentos reformas que reforcen a transparencia dos procesos internos, incluíndo a publicación detallada de baremos, criterios de selección ou xustificacións motivadas de cada decisión de persoal. Ademais, expertos en administración pública adoitan avogar pola presenza de observadores independentes nos órganos de decisión e pola informatización dos procedementos para minimizar a discrecionalidade.

Implicacións e reaccións: entre a defensa institucional e a crítica política

A reacción dos responsables municipais e provinciais ante as acusacións de trato de favor adoita ser taxante, recorrendo a argumentos de cumprimento normativo e á descualificación de quen poñen en dúbida a regularidade dos procesos. Pola súa banda, a oposición utiliza estes episodios para reforzar o discurso de vixilancia e control democrático, esixindo máis controis e maior rendición de contas.

Porén, máis alá do cruce de declaracións, o verdadeiro desafío reside en fortalecer os mecanismos que permitan á cidadanía confiar en que os recursos públicos se xestionan baixo o principio de igualdade de oportunidades e mérito. As administracións galegas, como tantas outras no territorio nacional, enfróntanse ao reto de facer compatible a eficacia na xestión do seu persoal coa máxima transparencia e a mínima sombra de sospeita.