As persistentes chuvias de xaneiro e febreiro de 2026 deixaron un rastro evidente na vexetación dos montes galegos: o matorral e a herbácea rebrotaron cunha vigorosidade inusual en moitas leiras. Técnicos e empresas de desbroce alertan de que, aínda que a humidade favorece o crecemento, a coexistencia con biomasa seca acumulada en anos previos complica a xestión do combustible forestal de cara á primavera e o verán.
Crecida visible no monte
No concello coruñés de Rois, propietarios de maquinaria e equipos de limpeza do monte notan a diferenza a simple vista. «Hai moita máis maleza que nos anos anteriores», resume Jorge Casal, responsable de Desbroces Casal. As súas xornadas de traballo, onde antes predominaban labores puntuais de mantemento, déronse xa en solicitudes masivas para retirar matorral que en zonas abandonadas chegou a acadar talos de máis dun metro en apenas semanas.
A explicación, segundo os profesionais consultados, non se reduce á elevada pluviosidade. O profesor de Enxeñaría Forestal da Universidade de Vigo, Juan Picos, achega un matiz decisivo: as temperaturas suaves do inverno impediron que moitas especies entren en repouso vexetativo. «Cando non fai frío, a planta non se detén completamente», sinala, e engade que esa continuidade favorece sobre todo a herbáceas e matorral nas zonas costeiras, onde as condicións son máis benévolas.
«Sempre pensamos na precipitación, pero o que realmente determina o crecemento é a temperatura», Juan Picos.
A combinación de humidade e calor moderado tamén potencia a actividade de fungos e pragas; Picos menciona expresamente o avance do fungo coñecido como banda vermella no Pinus radiata, un problema que en galería e nos piñeiros máis xestionados xa obriga a tratamentos fitosanitarios adicionais. Ademais, as raíces da cuestión son locais: na franxa atlántica, onde a influencia mariña modera o termómetro, os episodios de inverno que agora se repiten favorecen unha primavera precoz e un rebrote máis homogéneo que anos atrás.
Antecedentes: abandono, secas previas e acumulación de combustible
Este impulso estacional chega ademais sobre un fondo de material vexetal seco herdado de ondas de calor e secas de anos recentes, incluído o verán pasado. Esa materia morta, que nalgúns casos non ardeu en incendios previos, permanece no monte actuando como un combustible listo para prender se as condicións se esecan. Non é o mesmo a biomasa que brota agora, con certo contido hídrico, que os restos secos que poden alimentar un lume con rapidez e intensidade.
No análise de campo repítese unha idea que xa coñecen os técnicos forestais galegos: o problema non é tanto o crecemento puntual dun inverno, senón a suma ano tras ano de vexetación sen xestión. Explícao con claridade Juan Carballo, de Desbroponte na provincia de Pontevedra: «É un proceso acumulativo». Onde hai parcelas abandonadas durante décadas, o matorral foi gañando terreo e agora a rápida brotación actúa como a guinda dun pastel combustible, non como a súa única causa.
Medidas e limitacións para a prevención
Perante este escenario, a dirección xeral de Medio Rural decidiu anticiparse e prohibiu temporalmente as queimas agrícolas desde o mesmo inicio da primavera, unha orde que pretende evitar o encadeamento de pequenos lumes que, en malas condicións, escalan ata converterse en incendios forestais. A prohibición chega nun contexto no que moitas labores de prevención —cortalumes, clareos, pastoreo controlado— chocan con custos elevados e coa fragmentación da titularidade da terra: p
