Un novo horizonte urbano? O reto da expansión residencial na Coruña

A presión do mercado inmobiliario e a resposta institucional

O debate sobre o acceso á vivenda intensifícase en Galicia, especialmente nas áreas metropolitanas como A Coruña. A recente aprobación do desenvolvemento residencial en Monte Mero, con milleiros de vivendas proxectadas, reabre a reflexión sobre como equilibrar a necesidade social de vivenda accesible e o modelo de cidade que se quere construír. ¿É a expansión a resposta esperada ou un parche temporal a problemas estruturais?

Urbanismo a gran escala: oportunidades e desafíos

O proxecto de Monte Mero, autorizado polas autoridades galegas, prevé unha das maiores actuacións urbanísticas da última década na comarca coruñesa. A magnitude do desenvolvemento, que contempla a construción de máis de catro mil vivendas, non só transformará fisicamente a periferia da cidade, senón que impactará na configuración demográfica, nos patróns de mobilidade e nas infraestruturas públicas.

Este tipo de iniciativas adoita ser saudado como panca de crecemento económico e solución ao déficit habitacional. Porén, tamén esperta interrogantes: ¿como se garantirá a integración social e a calidade de vida nestes novos barrios? ¿Que mecanismos existen para evitar a repetición de modelos urbanísticos que amosaron limitacións noutras cidades españolas?

O papel da vivenda protexida e o acceso universal ao fogar

O acceso a unha vivenda digna e accesible é unha das demandas máis acuciantes en Galicia, onde os prezos de alugueiro e compra experimentaron notables incrementos. Os plans públicos que impulsan a vivenda protexida intentan aliviar esa presión, pero a experiencia amosa que a promoción de vivendas con algún réxime de protección non sempre se traduce en solucións reais para os colectivos máis vulnerables.

Un responsable municipal consultado lembra que o mero incremento do parque inmobiliario debe ir acompañado de criterios de sustentabilidade, acceso universal e planificación de servizos. “Non abonda con edificar”, sinala, “hai que pensar no antes e no despois: dotacións, transporte, espazos públicos, integración coa cidade consolidada”.

Tensións e resistencias: o prezo do desenvolvemento

As grandes operacións urbanísticas adoitan ter unha cara menos visible: a das persoas cuxos modos de vida se ven alterados. Monte Mero non é unha excepción. A aprobación do proxecto reavivou protestas de residentes e propietarios de terreos que temen polas expropiacións e a transformación radical do seu contorno próximo.

Estes episodios de contestación social poñen de manifesto que o urbanismo non é unha cuestión meramente técnica ou administrativa, senón un proceso de negociación e diálogo entre intereses diversos. Unha vez máis, o reto de compatibilizar o ben común e os dereitos individuais cóase na axenda pública.

Que modelo de cidade queremos?

Se algo ensinan os grandes desenvolvementos urbanos é que a cidade resultante depende tanto do deseño dos espazos como da participación de quen a habita. A expansión da Coruña cara a Monte Mero desafía aos responsables políticos e técnicos a pensar máis alá do número de vivendas. O risco de crear “cidades dormitorio” ou barrios desconectados pesa sobre calquera proxecto de gran escala se non vai acompañado dunha estratexia que favoreza a cohesión, o acceso a servizos e a sustentabilidade ambiental.

Comparar este modelo con outras experiencias de expansión urbana en Galicia invita á reflexión. Por exemplo, actuacións pasadas en áreas metropolitanas como Vigo ou Santiago deixaron luces e sombras: maior oferta de vivenda, si, pero tamén problemas de integración, falta de transporte eficiente e carencia de espazos verdes.