Hai discusións urbanas que se explican nunha soa frase, e esta é unha delas: en Lugo existe hoxe unha vía reformada, sen actividade laboral sobre o asfalto, que continúa vedada aos vehículos. A Praza de Conde Fontao, unha actuación que tanto o goberno municipal como o BNG dan por materialmente concluída, espera unha orde de apertura que ninguén se decide a asinar.
A orixe do atasco é á vez sinxela e delicada. Ese espazo público é a antesala da futura estación intermodal, e o seu destino quedou atado ao do grande equipamento ferroviario que xestiona Adif. Mentres o edificio non culmine o seu ciclo, a administración estatal prefire gardar a praza nun caixón. O Concello e o BNG, cada un co seu ton e as súas siglas, acaban de dicir que ese caixón xa cheira raro.
Un requirimento para poñer o expediente en marcha
A xogada institucional do executivo local pasa por subir o nivel formal do pulso. Os seus responsables anunciaron que nos próximos días remitirán a Adif un requirimento, o escrito co que unha administración lle pide a outra que actúe, despois de que unha petición anterior de restituír a circulación quedase, ao parecer, sen contestación algunha.
O razoamento municipal ten dobre fío. Dun lado, recoñece sen complexos que a competencia sobre esta infraestrutura é estatal e non local; doutro, sostén que esa exclusividade non ampara a inacción: quen ten a última palabra sobre unha vía tamén ten o deber de pronunciala. Xestionar non é só decidir cando si, senón tamén non deixar pasar os meses en silencio.
O planteamento local cabe nunha liña: a decisión pertence a Adif, pero o atraso xa non pertence a ninguén que queira defendelo.
No fondo, o requirimento é menos un instrumento xurídico ca un xesto político: deixa constancia escrita de que a cidade pediu o que considera razoable e de quen non respondeu. Ese papel, se o conflito medra, servirá de acta notarial do desencontro.
O argumento do BNG: sen obra, o corte sobra
O portavoz do grupo nacionalista no Concello foi aínda máis directo ao gra. Ao seu xuízo, as labores sobre esa vía remataron hai xa tempo e, sen embargo, os cortes de tráfico seguen vixentes a pesar de que xa non hai ninguén traballando nelas. A imaxe que debuxa é a dun decorado parado: obra rematada, corda posta, público esperando.
Convén salientar que a formación galeguista non criminaliza o pasado. Recoñece que os desvíos resultaron inevitables mentres durou a renovación do espazo; o que cuestiona é o presente, ese intervalo absurdo no que a obra xa non existe pero as súas consecuencias si. E pecha cunha advertencia de sentido común: que queden flecos menores pendentes non pode operar como coartada para manter pechado o que está construído.
Adif aposta por acender todas as luces á vez
Do outro lado da mesa, o operador ferroviario manexa un guión distinto. O seu plan consiste en que a urbanización da praza e a intermodal entren en servizo de forma simultánea, como un único paquete inaugurado dun tirón. A estación atravesa a súa recta final e, segundo a propia entidade, avanza dentro do calendario asumido; pero mentres non haxa acto de peche, tampouco haberá aperturas parciais.
Aí reside o nó de todo o asunto. O que para a administración estatal é coherencia —presentar o conxunto rematado, sen costuras visibles—, para a cidade é unha espera con escaso sentido práctico: unha rúa plenamente utilizable, aparcada á espera de que outro edificio distinto remate de callar. A lóxica do acto oficial impúxose, por agora, á lóxica do uso cotián.