Actualidade: 'Don Giovanni': As segundas partes poden resultar moi interesantes

Os últimos acontecementos relacionados con ‘don giovanni’: segundas partes poderían ter xerado un intenso debate na opinión pública. Analistas e especialistas coinciden en sinalar que nos atopamos ante un punto de inflexión que podería marcar o rumbo dos próximos meses.

Os detalles que saíron á luz revelan unha situación complexa que require unha análise detallada. Non cremos que sexamos malpensados se pensamos que substituír para o segundo reparto a todos os solistas e ao director é unha invitación para que os moi afeccionados á ópera volvan asistir á mesma, xa que as produccións non adoitan ser as protagonistas, agás en contadas excepcións. Xa dixemos que isto concordaba cun certo carácter cinematográfico do libreto, aínda que francamente as lonas que constitúen os muros articulados da escenografía non sexan moi atractivas, en favor precisamente da funcionalidade dese movemento da estrutura sobre un chan que xira. Véndoa outra vez decatámonos de que algunhas escenas resultaban absurdas precisamente pola luz: don Juan (ou Leporello) atópase(n) con dona Ana, don Octavio ou Masetto e non son capaces de recoñecerse (non digamos coas ‘máscaras’ delas, que directamente eran sombreiros; ou o de Don Octavio, que era unha especie de bumerán cruzado en diagonal sobre a súa cabeza). Simplemente había que aminorar a luz, porque era de noite neses momentos. Voltando ao reparto, son oito os solistas que integran o plantel, que son moitos e é difícil que todos sexan bos. No primeiro elenco destacamos a súa excelencia xeral, e case diríamos o mesmo deste segundo, aínda que con matices: agás Leporello e dona Elvira, todos os demais comezaron cun menor volume, aínda que certamente o foron gañando a medida que as súas voces se ían quentando. Para nós, o Leporello de Daniel Noyola foi providencial, e non só pola súa decisiva actuación, senón porque se incorporou ao último momento, a causa dunha caída sufrida estes días atrás polo que estaba previsto en principio, Emmanuel Franco. A de Noyola é unha voz con corpo, poderosa, clarísima, moi versátil para as mil e unha probas ás que o somete don Juan. Non fixo falta quentar para escoitalo desde o ‘Notte e giorno faticar’ con plenitude de facultades. Non obstante, o seu amo, encarnado na voz de Jan Antem, tamén é de barítono, máis matizado, máis aterciopelado, pero con moito menos volume, en principio. Todo isto desequilibra unha das calidades que deben posuír ambos, que é a de se poder intercambiar non só a súa indumentaria, as súas conquistas, os seus inimigos, senón tamén as súas personalidades, as súas voces, como diante de dona Elvira ou da criada desta; ou as explicacións de Leporello aos seus perseguidores facéndose pasar por seu amo. É certo que foi gañando forza, con algunha caída puntual. No lado feminino, a voz sidérea foi a de Karen Gardeazabal, tamén inmarcesible durante todo o seu longo papel, do que se debería ter resentido non só pola súa constante presenza, senón pola súa actitude belixerante cara ao conquistador, do que está tan namorada que no limiar da morte, aínda lle afirma que o perdoa. Pero tamén mostrou ese amor descarnado, desinteresado en ‘Mi tradi’. Voz redonda, valente, moi pulida e chea de expresión. A dona Ana de Bryndís Guðjónsdóttir estivo moi ben de voz desde o inicio, tamén intensa polos ataques sen mans do libertino, e de todos eles se defendeu ou atacou cando foi preciso, como en ‘Or sai chi l’onore’, na que se amosou cómoda nos innumerables agudos, se ben nalgunha que outra ocasión caeu no berro, ao igual que en ‘Non mi dir’, sobre todo relacionado coas coloraturas. A Zerlina de Montserrat Seró, xunto co Masetto de Yoshihiko Miyashita, tamén se introduciron nos seus papeis con un volume reducido. Ela quizais sexa tan alta como Monzó, e a súa voz foi gañando presenza xunto á do seu ‘esposo’ Miyashita. Hai que recoñecer que Antem é un Don Juan que pi