Boborás: un ferido e un castro queimado no incendio do xoves

O lume que asolou este xoves a parroquia de Xurenzás, no concello ourensán de Boborás, deixou un balance amargo. Un bombeiro forestal resultou ferido durante as labores de extinción e, para desgraza do patrimonio galego, as lapas arrasaron por completo o castro de Xurenzás, un xacemento da Idade de Ferro. Trece hectáreas de monte arderon nun sinistro que mobilizou un impresionante operativo aéreo e terrestre.

Un tractor, orixe das lapas

Segundo as primeiras investigacións, o incendio orixinouse arredor das 12:40 horas do mediodía. Un tractor que realizaba labores de desbroce nunha leira provocou o lume, que se estendeu con rapidez debido ás condicións meteorolóxicas e á orografía do terreo. O certo é que, en cuestión de minutos, unha columna de fume era visible desde varias comarcas da provincia, alertando a veciños e autoridades.

A resposta foi inmediata. Ata a zona desprazouse un amplo dispositivo no que chegaron a traballar catro avións, sete helicópteros, nove motobombas e once brigadas forestais. A eles sumáronse axentes forestais, técnicos e maquinaria pesada. Non era para menos: o lume ameazaba con estenderse cara a zonas de maior valor ecolóxico e, o que é peor, cara a núcleos habitados.

Reforzo do Ministerio e un ferido no operativo

A magnitude do incendio obrigou a activar a colaboración do Ministerio para a Transición Ecolóxica, que enviou un avión de carga en terra, dous helicópteros bombardeiros e unha brigada de reforzo. Un xesto que demostra a complexidade dun lume que, afortunadamente, puido ser estabilizado nas horas seguintes. A ninguén se lle escapa que, sen esa coordinación, as consecuencias poderían ser moito peores.

Porén, non todo foron boas novas. Durante as tarefas de extinción, un bombeiro forestal resultou ferido. As fontes consultadas non precisan a gravidade das lesións, pero o dato fala por si só: o risco que asumen estes profesionais é constante. Demasiado tempo levamos vendo como o traballo dos equipos de extinción se cobra un peaxe en forma de accidentes.

O castro de Xurenzás, pasto das lapas

O dano máis simbólico, porén, é o que sufriu o patrimonio arqueolóxico. O castro de Xurenzás, un asentamento fortificado da Idade de Ferro, quedou completamente calcinado. Non é menor o dato: este tipo de xacementos son testemuñas mudas da nosa historia, e a súa perda é irreparable. As lapas devoraron anos de historia en cuestión de horas, deixando unha paisaxe carbonizada que dificilmente poderá recuperar o seu valor orixinal.

Cómpre lembrar que o castro de Xurenzás non é un enclave calquera. Situado nunha ladeira que domina o val, é un dos poucos exemplos de arquitectura castrexa ben conservados na comarca. Agora, as pedras e as estruturas defensivas quedaron ennegrecidas polo fume e a calor. Os arqueólogos deberán avaliar os danos, pero o certo é que o impacto é devastador.

Un verán que ameaza con repetir a historia

Este incendio volve poñer sobre a mesa a fraxilidade do monte galego. A ninguén se lle escapa que a combinación de seca, abandono rural e falta de prevención é unha bomba de reloxería. O lume de Boborás é só un exemplo máis dunha tempada estival que, desgraciadamente, promete ser longa e dura. As administracións deberían tomar nota: non abonda con mobilizar medios cando o lume xa está desatado; a prevención e a limpeza do monte son a materia pendente.