Rusia e China condenaron o recente ataque de Estados Unidos e Israel contra Irán, segundo comunicados emitidos desde Moscú e Pekín, nun xesto diplomático de perfil baixo que tivo lugar esta semana. Desde a capital rusa a reacción chegou pola boca de Vladimir Putin, e en Pekín a través dun portavoz do Ministerio de Asuntos Exteriores, que preferiu un ton comedido. O silencio combativo evita por agora unha escalada aberta, pero a resposta de ambos países insírese na crecente rivalidade con Washington e na prudencia estratéxica de China. A coincidencia temporal coa anunciada —aínda sen data— visita a China do presidente estadounidense Donald Trump engade unha lectura política a esas declaracións.
O matiz dos comunicados importa: non só polo que din, senón polo modo en que o din. A postura de Pekín mantívose comedida e calculada, o que, segundo analistas consultados, suxire que China prefire un pulso a longo prazo con Estados Unidos antes que respostas inmediatas e arriscadas. Neste contexto, o ton de Moscú resultou máis incisivo nos mensaxes públicos, aínda que informacións aparecidas na prensa apuntan a que Rusia puido facilitar a Irán datos sobre bases norteamericanas en países do Golfo Pérsico. Ambas reaccións amosan, con todo, que a crise en Oriente Medio non se limita a actores rexionais e abre unha nova fase na competencia global.
A natureza do réxime chinés explica en parte o seu modo de actuar en crises internacionais: trátase dun Estado de partido único cos seus mecanismos de sucesión que non obedecen a procesos electorais comparables aos do Occidente, e todo indica que a lideranza de Xi Jinping continuará no horizonte próximo. Esa estabilidade aparente permite a Pekín deseñar estratexias a medio e longo prazo, guiadas por intereses comerciais e xeoestratéxicos máis que por ciclos electorais externos. Esa vantaxe estrutural pesa na maneira en que China decide cando e como intervir en conflitos que poden afectar os seus subministracións e as súas inversións globais.
O episodio de Venezuela, mencionado por algúns observadores, serve de referencia para entender a prudencia chinesa. O autor do texto orixinal lembra a escasa protesta oficial de Pekín fronte á intervención estadounidense nese país caribeño e apunta que, na súa altura, China dependía de Caracas tanto como de Teherán para parte do seu subministro enerxético. Cómpre sinalar que a versión sobre a detención de Nicolás Maduro non conta con consenso internacional; aínda así, a percepción de perda de influencia en Hispanoamérica fronte a gobernos conservadores próximos a Washington preocupa Beijing.
En África, en cambio, a presenza china segue a medrar: Pekín reduciu aranceis, asumiu parte da débeda de varios países e multiplicou proxectos de infraestruturas que consolidan a súa influencia económica e política. Esa estratexia outorgoulle capacidade de manobra en múltiples frentes, aínda que non é impermeable aos vaivéns xeopolíticos. En Latinoamérica, a chegada ao poder de liderados máis próximos a Washington limitou temporalmente a expansión china nalgúns países, pero a relación comercial e financeira segue sendo profunda e complexa.
Fronte á crise iraniana, o Goberno chinés optou por non implicarse de forma directa, polo menos por agora, e vixía a evolución con cautela. Os analistas subliñan que a resposta de Pekín dependerá de como se desenvolvan os acontecementos sobre o terreo e dos custos que impliquen para os seus intereses enerxéticos e comerciais. Entre as medidas que poderían contemplarse figura un endurecemento da política respecto a Taiwán ou maniobras económicas e diplomáticas deseñadas para minar a capacidade de Washington de impor a súa axenda global.
A crise demostra, ademais, que a competición pola hegemonía global xa non é bilate
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.