O absentismo laboral dispara a factura en Galicia: máis de 2.000 millóns

Un burato negro nas contas públicas e privadas. O absentismo laboral cústalle xa a Galicia máis de 2.000 millóns de euros ao ano, unha lousa que arrastran tanto as empresas como a propia Administración. O fenómeno, lonxe de remitir, medrou nos últimos exercicios, golpeando especialmente a sectores clave e a comarcas con tecido industrial en risco. Quen paga realmente esta factura? E, sobre todo, que se está a facer para atallala?

Un problema que segue medrando

Poucas veces unha cifra resulta tan elocuente. Superar a barreira dos dous mil millóns en custos por ausencias laborais non só chama a atención: acende todas as alarmas nos despachos da Xunta e nas oficinas de recursos humanos da industria galega. Falamos de baixas médicas, permisos, ausencias xustificadas e non tanto. O resultado é o mesmo: xornadas sen cubrir, produtividade que se resinte e, ao final, unha factura que alguén ten que pagar. O termómetro disparouse nos últimos cinco anos, cun repunte tras a pandemia que aínda non remitiu.

Segundo fontes institucionais, a tendencia non distingue sectores aínda que si hai vítimas claras. A automoción en Vigo, a loxística no Porto Exterior da Coruña, a sanidade en Ourense: todos arrastran o lastre. Un responsable do sector industrial na comarca do Morrazo resúmeo con resignación: “As cadeas páranse, e iso aquí nótase axiña”. Demasiado tempo.

Impacto directo en empresas e servizos públicos

Cómpre lembrar que o absentismo non é só un problema de balance para as empresas. Tamén o é para os servizos públicos, que ven como se multiplican os custos de substitución e cae a calidade da atención. Un directivo municipal en Santiago admite que cubrir unha baixa pode levar semanas, coa conseguinte sobrecarga para quen queda. Se a iso se lle suma o esforzo económico en prestacións e subsidios, a situación complícase aínda máis.

As cifras oficiais confirman o diagnóstico. A Seguridade Social e o Servizo Público de Emprego Estatal destinan cada ano centos de millóns a prestacións por incapacidade temporal. O tecido produtivo galego, formado sobre todo por pequenas e medianas empresas, soporta a parte máis dura do golpe. Abonda con mirar o polígono industrial de Sabón, en Arteixo, para ver como as ausencias desbaratan as quendas e obrigan a tirar de eventuais. O certo é que ninguén semella ter a receita máxica, e o problema ameaza con cronificarse.

Factores detrás do repunte

Non é menor o dato: o absentismo medrou especialmente tras a crise sanitaria. Os expertos apuntan a varios factores. Por unha banda, o envellecemento da poboación activa. Galicia é, xunto con Asturias e Castela e León, unha das comunidades máis envellecidas de España. Iso tradúcese en máis baixas médicas e maior duración das mesmas. Por outra, a presión psicolóxica e o aumento de patoloxías mentais, que dispararon este tipo de ausencias. Unha responsable de recursos humanos nunha multinacional instalada na área de Lugo recoñece que “cada vez é máis difícil anticiparse e planificar”.

O sector sanitario, paradoxalmente, é un dos máis afectados. Enfermeiras e persoal de atención primaria acusan o desgaste de anos de sobrecarga, agravado pola falta de relevo xeracional. Na administración autonómica, a situación tampouco mellora. Fontes xudiciais apuntan a que as baixas por ansiedade e depresión medraron un 20% no último ano. A cifra fala por si soa.

Intentos de solución e límites do sistema

Ante o panorama, as patronais galegas reclaman maior flexibilidade para xestionar os cadros de persoal e reforzos na inspección médica. Algunhas empresas implantaron sistemas de control de presenza máis estritos ou incentivos económicos para quen non falta. Pero a eficacia destas medidas está en entredic