O langostino café Penaeus aztecus, orixinario do Atlántico noroccidental, está a expandirse polo Mediterráneo impulsado polo aumento da temperatura do mar e xa foi detectado en varias zonas costeiras españolas. Desde febreiro de 2026 figura no listado nacional de denominacións comerciais de especies pesqueiras e de acuicultura, mentres que as administracións autonómicas estudan medidas de control en áreas como Cataluña ou a Rexión de Murcia. A presenza confirmada no Delta do Ebro e o Mar Menor, e avistamentos recentes en Málaga, poñen de manifesto unha tendencia de dispersión ligada tanto a condicións ambientais como a rutas humanas de transporte.
A especie ten a súa área de orixe entre Massachusetts e o Golfo de México, pasando polo noroeste de Iucatán, e foi localizada por primeira vez en augas do Mediterráneo en Turquía en 2009. A partir dese rexistro foise detectando progresivamente cara o oeste: apareceu no Golfo de León, foi sinalada por un mariñeiro próxima a Barcelona en 2022 e logo establécese en sectores do Delta do Ebro. En 2023 localizouse en zonas da Comunidade Valenciana, como Alacant e Cullera, e as últimas fotografías remitidas por mariñeiros apuntan á súa posible chegada á provincia de Málaga, aínda por confirmar oficialmente.
Segundo o investigador do Instituto de Ciencias do Mar do CSIC, Ricardo Santos-Bethencourt, o langostino café desprazase «de xeito natural e lóxico» para especies que colonizan estuarios e zonas costeiras cálidas, onde as temperaturas próximas aos 28 graos favorecen a súa proliferación. Santos-Bethencourt subliña que a aceleración do quentamento no Mediterráneo crea condicións máis favorables para este tipo de decápodos que antes se limitaban ao Atlántico noroccidental. Esa maior aptitude térmica permite á especie completar ciclos vitais en novos escenarios, facilitando o seu asentamento e expansión.
Sobre as vías de chegada ao Mediterráneo, a hipótese principal mantén que os individuos viaxaron na auga de lastre dos buques, un mecanismo xa documentado para outras especies exóticas mariñas. Non obstante, os expertos non descartan outras vías como soltas intencionadas ou escapes desde instalacións de acuicultura, especialmente en zonas onde a cría de especies mariñas é intensa. A combinación de transporte humano e condicións ambientais favorables explica a rapidez coa que gañou presenza en distintos puntos costeiros.
O quentamento impulsa a expansión do langostino café invasor
No litoral español o langostino café convive nalgúns lugares co langostino autóctono Penaeus kerathurus, o que xera dúbidas sobre a competencia por hábitat e recursos. Polo de agora non existe unha catalogación oficial de Penaeus aztecus como especie exótica invasora en España, aínda que xa se considera consolidada en determinadas áreas. Os científicos advirten que é difícil predicir por completo o seu impacto ecolóxico a curto prazo, xa que dependerá de factores locais como a dispoñibilidade de estuarios, a presión pesqueira e a adaptación do gando litoral.
A inclusión no listado de denominacións comerciais permite a súa captura con fins comerciais en España, unha medida que algunhas administracións, como a catalá, interpretaron como unha ferramenta para tentar controlar a súa expansión mediante a pesca profesional. Precisamente, o Instituto de Ciencias Marinas de Andalucía (ICMAN-CSIC) recibiu fotografías achegadas por mariñeiros que poderían corresponder a exemplares en augas de Málaga, segundo explica o investigador Enrique González Ortegón, aínda que eses avistamentos precisan verificación científica para confirmar a presenza estable.
Ademais do risco ecolóxico, a aparición desta especie suscita interrogantes económicos para as pescarías locais: a súa convivencia con espec
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.