Un estudo internacional liderado pola Universidade de Viena conclúe que a redistribución de masas polo desxeo está ralentizando a rotación terrestre e alongando a duración do día. Entre 2000 e 2020, a lonxitude do día aumentou a unha taxa equivalente a 1,33 milisegundos por século, un ritmo que os autores sitúan como o máis rápido en, polo menos, 3,6 millóns de anos. A investigación, publicada en 2026 en Journal of Geophysical Research: Solid Earth, combina rexistros fósiles e modelos probabilísticos para explicar o fenómeno. Os científicos atribúen o cambio á transferencia de auga desde as capas de xeo cara aos océanos, que despraza masa cara ao ecuador e modifica o momento de inercia do planeta.
O traballo, asinado por un equipo liderado por Mostafa Kiani Shahvandi, reconstrúe a historia das variacións na duración do día a partir da química dos foraminíferos bentónicos e técnicas de modelado avanzadas. Esas diminutas cunchas fósiles actúan como indicadores das fluctuacións do nivel do mar ao longo de millóns de anos, o que permite estimar como cambiou a distribución de masa entre continentes e océanos. Cos datos paleoclimáticos e as incertezas inherentes ao rexistro xeolóxico, os investigadores aplicaron un enfoque estatístico para converter eses desprazamentos de masa en variacións de rotación. O resultado mostra unha aceleración recente que, segundo os seus cálculos, non ten parangón no período analizado.
Os autores sinalan que, aínda que as variacións se miden en milisegundos, o mecanismo é claro: ao perder xeo continental e glaciares, a auga flúe cara aos océanos e reubícase máis preto do ecuador, o que aumenta o momento de inercia da Terra e reduce a súa velocidade de xiro. Ese mesmo principio físico explica por que unha patinadora xira máis rápido ao achegar os brazos ao corpo; na escala planetaria, o efecto exprésase como unha pequena pero acumulativa prolongación do día. Segundo os autores, só se rexistrou un episodio comparable hai arredor de dous millóns de anos, pero a taxa contemporánea de cambio é singular pola súa rapidez. Ese contraste co pasado xeolóxico subliña a magnitude do impacto actual do quecemento global sobre procesos que antes se consideraban estables.
Os científicos empregaron un modelo probabilístico para incorporar as amplas incertezas do rexistro paleontolóxico e climático, combinando evidencia micropaleontolóxica con simulacións de redistribución de auga e xeo. Esta metodoloxía permitiu cuantificar a contribución do desxeo fronte a outros factores que afectan a rotación, como a interacción gravitatoria coa Lúa e os movementos tectónicos. O traballo achega unha visión integrada que vincula cambios climáticos relativamente recentes con variacións mensurables na duración do día. Os autores insisten en que, aínda que modestos en magnitude, estes cambios son coherentes coas observacións instrumentais e cos procesos físicos inferidos.
Ritmo inédito: os días alongánse tras 3,6 millóns
Entre as implicacións prácticas, o estudo advirte de consecuencias para sistemas que requiren extrema precisión temporal e espacial: redes de navegación por satélite, operacións espaciais e reloxos atómicos poderían precisar axustes se a tendencia continúa. Baixo escenarios de altas emisións, os modelos plantexan que o efecto climático sobre a duración do día podería, cara finais do século XXI, superar a influencia secular da Lúa sobre a rotación terrestre. Ese posible empate entre forzas climáticas e gravitacionais abriría un novo capítulo na xestión de referencias temporais e na calibración de instrumentos científicos. A previsión reforza a necesidade de integrar cambios xeofísicos inducidos polo clima na planificación tecnolóxica e científica a longo prazo.
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.