O castelo da Palma: dúas décadas de abandono e esquecemento

Encravado fronte á ría de Ferrol, o castelo da Palma sobrevive entre entullos e promesas incumpridas. Dúas décadas despois do seu peche ao público, a fortaleza de Mugardos segue agardando unha solución que nunca chega e acumula signos de deterioro que xa resultan imposibles de ocultar.

Algúns veciños aínda lembran as visitas escolares e os paseos de domingo pola explanada, pero o presente é ben distinto: portas pechadas, maleza medrando entre as baldosas e un futuro no aire. Demasiado tempo.

Unha fortaleza histórica, vítima do desinterese

Quen atravesa a estrada que une A Redonda co porto de Mugardos non pode evitar fixarse na silueta pétrea do castelo da Palma. Construído no século XIX, este recinto defensivo erixiuse para protexer a ría de incursións marítimas e, durante anos, formou parte inseparable da paisaxe militar galega. Porén, a desmilitarización chegou a finais do século pasado e, con ela, o abandono.

As paredes, antes robustas, amosan agora fendas e desconchados. As torres que noutro tempo vixiaran a entrada a Ferrol soportan o embate do salitre e das choivas, sen apenas mantemento. O certo é que a fortaleza pasou a mans privadas nos anos noventa, coa esperanza de transformala nun hotel de luxo. A día de hoxe, nin hotel nin rehabilitación. Só ruína e silencio.

Fontes municipais recoñecen que a situación se enquistou pola falta de acordo entre a propiedade e as administracións. Ninguén semella asumir a responsabilidade dunha intervención urxente, mentres o tempo xoga en contra do patrimonio.

Un proxecto frustrado e promesas incumpridas

Non é menor o dato: levan pasado máis de vinte anos desde que se clausurou o acceso ao público. Dende entón, o castelo converteuse nun símbolo de promesas rotas. O anunciado proxecto hoteleiro, que chegou a captar a atención de investidores, nunca viu a luz. Entre licenzas, trámites e desencontros, a rehabilitación quedou en punto morto.

Cómpre lembrar que a Xunta sinalou no seu momento a necesidade de preservar o valor histórico do enclave, pero a protección patrimonial choca cos intereses económicos e a falta de investimento real. Dende o Concello de Mugardos, insístese na importancia de recuperar o castelo para o municipio, aínda que a realidade é teimuda: as xestións non avanzan e o inmoble segue pechado a cal e canto.

A comarca de Ferrolterra, tan golpeada pola perda de actividade militar e industrial, observa con resignación como un dos seus maiores atractivos turísticos esmorece sen solución. “É unha mágoa que un lugar así estea abandonado”, lamenta un responsable do sector hostaleiro.

O deterioro avanza: riscos e consecuencias

Abonda con achegarse ás inmediacións para comprobar o estado de abandono. Tapias caídas, ventás rotas, humidades estendéndose polos muros e vexetación medrando sen control. O perigo de derrubes non é unha esaxeración, advirten fontes técnicas. A falta de vixilancia facilita, ademais, incursións e actos vandálicos.

O castelo da Palma, que foi escenario de episodios históricos —incluída a reclusión de figuras clave durante a ditadura—, é hoxe un espazo sen uso, máis preto do derrube que da rehabilitación. Cada inverno, as choivas agravan a situación. Cada verán, os turistas preguntan por visitas que xa non existen.

Non semella casualidade que en toda Galicia se repita o problema: fortificacións, fábricas e edificios singulares que caen pouco a pouco no esquecemento por falta dun plan claro e financiamento suficiente. No caso de Mugardos, a perda é dobre: cultural e económica.