Pedro Sánchez e o seu gabinete aprobaron este venres un paquete de medidas para paliar o impacto económico da guerra no Oriente Medio, con desembolsos e rebaixas fiscais que o Executivo cifra en torno a 5.000 millóns. O plan, dividido en dous reais decretos-lei, combina actuacións temporais —como a redución do IVE e outros impostos sobre combustibles, luz e gas— con reformas estruturais pensadas para acelerar a electrificación e a dependencia das renovables.
Que inclúe o paquete: rebaixas fiscais e medidas de choque
Entre as medidas inmediatas destaca a rebaixa do IVE do 21% ao 10% para carburantes (gasolina e gasóleo), electricidade, gas natural e combustibles domésticos como pellets ou leña. O Executivo tamén aplicará a redución ao mínimo permitido pola UE do imposto especial sobre hidrocarburos para gasolina e diésel e suspenderá temporalmente o imposto do 7% á produción eléctrica. O imposto especial sobre a electricidade pasa do 5,11% ao 0,5%, e o Goberno conxela o prezo máximo da bombona de butano e propano.
As rebaixas fiscais, segundo o texto aprobado, estarán vixentes, en principio, ata o 30 de xuño, aínda que o Executivo gárdase a posibilidade de adiantar a súa retirada se a evolución dos prezos se modera antes. Non obstante, o paquete incorpora medidas selectivas: o desconto xeral de 20 céntimos por litro que se aplicou na crise enerxética anterior non se recupera de forma universal, senón que se dirixe a profesionais de sectores especialmente afectados. O transporte, a agricultura, a gandería e a pesca recibirán un desconto de 20 céntimos por litro, e haberá axudas equivalentes para a adquisición de fertilizantes.
O Goberno inclúe tamén reforzos sobre o chamado escudo social. O bono social eléctrico verá aumentos nos seus porcentuais de desconto ata final de ano —do 35% ao 42,5% para consumidores vulnerables e do 50% ao 57,5% para vulnerables severos— e o bono social térmico incrementa a axuda mínima ata 50 euros por fogar. Así mesmo, prohíbense os cortes no subministro de bens básicos (enerxía e auga) a consumidores en situación de vulnerabilidade.
Control de marxes e obrigacións ás empresas beneficiarias
A reacción do Executivo ante o medo a desbordes nos beneficios empresariais é clara: reforzase a capacidade de supervisión da CNMC para vixiar e sancionar «as empresas que se aproveiten desta crise e das axudas que reciban para enriquecerse».
“Reforzarase a vixilancia sobre a evolución das marxes, singularmente das enerxéticas”, dixo o presidente en rolda de prensa tras o Consello.
Ese maior control concéntrase nas compañías do sector dos carburantes e eléctricas, cuxo comportamento en momentos de tensión é obxecto de escrutinio público. Ao mesmo tempo, o paquete impón condicións ás empresas que reciban axuda: non poderán acometer despedimentos obxectivos vinculados a eses auxilios. Tamén adiantase a obrigación de dispor dun plan de mobilidade sostible ao traballo: para empresas con máis de 200 empregados (ou 100 por quenda) a norma entra en vigor antes de finais de ano, e esténdese a compañías privadas que se beneficien das axudas.
No plano fiscal e de incentivos á descarbonización, o Goberno prevé deducións no IRPF para fogares que instalen placas solares, puntos de recarga ou bombas de calor, e para a compra de vehículos eléctricos e híbridos enchufables. No Imposto sobre Sociedades recóllese a liberdade de amortización para investimentos en renovables que substitúan equipos con combustibles fósiles, e facultase aos concellos para bonificar ata un 50% o IBI en vivendas con instal
