Pedro Sánchez anunciou este venres un plan de resposta rápida ante o encarecemento enerxético derivado da guerra en Irán que se articulará en dous decretos distintos: un reducirá o IVE dos carburantes, gas e electricidade, e outro recollerá un paquete de axudas á vivenda. Segundo fontes parlamentarias, a rebaixa do imposto fíxase no 10% para a maioría de conceptos, mentres que a execución e o alcance final das subvencións residenciais seguen pendentes, a falta de confirmación oficial.
Un decreto fiscal e outro social: como se dividiranse as medidas
Os ministros reunidos nun Consello de Ministros cualificado por varias fontes como tenso pecharon unha fórmula práctica: desdobrar as medidas para axilizar a tramitación. O primeiro decreto, de natureza eminentemente fiscal, incorpora a rebaixa temporal do IVE sobre os carburantes e o gas e contempla unha redución do gravame da electricidade ata o 10% cando o prezo maiorista supere certo umbral —aínda por definir—, o que introduce un mecanismo reactivo para amortecer picos de prezos.
O segundo decreto, con orientación social, concentra liñas de apoio a fogares vulnerables e a familias con dificultades para facer fronte á renda e aos pagos dos subministros. En concreto, fontes próximas ao Executivo apuntan a axudas directas para alugueiros e moratorias nas hipotecas en casos extremos, xunto con incentivos para comunidades de propietarios con derramas vinculadas ao illamento ou á eficiencia enerxética.
O custo global do paquete foi cuantificado en rolda posterior á reunión do Goberno: 5.000 millóns de euros en medidas diversas, segundo avanzou o propio presidente. Abre agora un período de negociacións con Unidas Podemos e formacións territoriais para concretar fórmulas e prazos, e coa Cámara Baixa como escenario inevitable para a convalidación dos reais decretos.
Por que volve o fantasma de 2022 e que significa para Galicia
Non é a primeira vez que España recorre á baixada do IVE como ferramenta anticrise: durante a escalada de prezos de 2022 e o estalido da pandemia meses antes, o Executivo xa utilizou rebaixas fiscais temporais para conter a inflación enerxética. Aquela experiencia deixou leccións: as reducións alivian o peto a curto prazo, pero o seu efecto redistributivo depende de como as trasladen os distribuidores e as petrolíferas aos consumidores finais.
En Galicia, onde a dispersión poboacional e a dependencia do transporte por estrada fan que o prezo do combustible teña un efecto directo na vida cotiá, as medidas poderían aliviar a familias e a sectores como o transporte de mercadorías. A comunidade tamén ten singularidades enerxéticas: refinerías e centros loxísticos na costa, por exemplo en A Coruña, inflúen na dinámica rexional de prezos e emprego. Ademais, o peso do consumo doméstico no inverno e a presenza de vivendas con menor eficiencia térmica fan que as axudas á vivenda poidan ter maior calado aquí que noutras comunidades.
Convén lembrar que as medidas europeas e as decisións dos grandes produtores complicarán o escenario. A UE está a estudar fórmulas colectivas, pero os Estados manteñen marxe de manobra para políticas fiscais nacionais. Mentres tanto, as asociacións de consumidores en Galicia xa solicitaron transparencia sobre canto repercutirán as rebaixas do IVE nas facturas e nas estacións de servizo.
Reaccións políticas, sectoriais e o calendario para a súa aplicación
As primeiras reaccións non se fixeron agardar. O principal partido da oposición reclamou máis concreción e propón que a duración e as condicións da rebaixa se sometan a control parlamentario estrito. Organizacións empresariais do transporte valoraron posit
