O Executivo activou este venres un paquete de axudas dirixido ao sector pesqueiro polo encarecemento do combustible causado pola escalada bélica en Oriente Medio. A medida, anunciada tras a comparecencia do presidente Pedro Sánchez, contempla un orzamento inicial de 25 millones de euros para subvencionar o gasóleo marítimo e a supresión da taxa sobre a pesca fresca ata o 30 de xuño. En Galicia, un dos caladoiros máis afectados do país, a noticia recibíuse con alivio contido e moitas preguntas por responder.
Como funcionará a axuda e quen a recibirá
Segundo o Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación (MAPA), a subvención será «equivalente aos 20 céntimos por litro» de gasóleo marítimo, aínda que a contía final poderá variar lixeiramente «ao alza ou á baixa» porque o seu cálculo axustarase a parámetros concretos: o consumo diario de cada embarcación, o custo semanal do combustible e os días de actividade, ademais das artes de pesca empregadas e do caladoiro —nacional ou internacional— onde opere a frota.
Iso significa que os cerqueiros das Rías Baixas, os arrastreiros da costa cantábrica e as pequenas embarcacións de artes menores recibirán diferentes niveis de compensación. Fontes do sector consultadas en Vigo e Marín explican que os buques que faenan en caladoiros lonxanos, con desprazamentos longos e consumo elevado, serán os que máis se beneficien; con todo, as tripulacións da pesca artesanal temen que a fórmula de cálculo dilúa a axuda por barco fronte á petición que tiñan elevado ao Ministerio.
O MAPA xustificou a intervención pola dobre factura que sofre a actividade: por unha banda, o aumento directo do prezo do combustible; por outra, o encarecemento de insumos relacionados, como os envases para a conxelación do produto. Ademais, o peche de determinados espazos aéreos complica a rotación de tripulacións en embarcacións que faenan no estranxeiro, un custo operativo difícil de medir pero real en portos como Vigo, A Coruña ou Vilagarcía.
«O incremento dos prezos da enerxía tamén repercute no sector pesqueiro, tanto polo prezo do combustible, como pola súa incidencia noutros custos de produción», indicou a nota oficial do MAPA.
Antecedentes e a presión do sector galego
Non é a primeira vez que o sector pesqueiro esixe medidas excepcionais ante crises externas. Tras a explosión da guerra en Ucraína aprobaronse axudas similares, e a patronal galega de cerco e a organización ARVI chegaron a advertir dunha posible «paralización do sector» se non se adoptaban medidas urxentes. Esta semana, na reunión con Luis Planas, os representantes da pesca reclamaron un recorte mínimo de 30 céntimos por litro —por riba do anunciado— e que as axudas de minimis se concedan por barco e non por empresa, elevando o límite máximo de 40.000 a 400.000 euros.
En Galicia, onde a pesca é unha actividade vertebradora de numerosas localidades costeiras, a reivindicación ten unha dimensión social: moitas tripulacións son pequenas unidades familiares cuxa viabilidade depende de márxes estreitas. Na ría de Arousa, por exemplo, o cerqueiro Playa de Covas, de Ribeira, é a imaxe recorrente dunha frota de cerco que sufriu altibajos polos prezos do gasóleo e a fluctuación da demanda de sardiña e xarda.
Ademais de subvencións directas, a frota galega pediu a eliminación do IVE sobre os produtos do mar, a redución das cotizacións á Seguridade Social e unha maior flexibilidade interanual nas cotas pesqueiras —solicitando pasar do 10% actual ao 25%—. O Goberno aínda non respondeu a estas últimas demandas, e
