Galicia pechou 2024 cun volume de peticións de asistencia xurídica gratuita que non se vía desde hai dez anos, con 48.358 solicitudes rexistradas, segundo o informe oficial da Consellería de Presidencia. O notable incremento, atribuído a débedas familiares, conflitos laborais e á aplicación da lei de violencia de xénero, coincide cun repunte xeral da litigiosidade que está a tensionar o servizo. Os avogados do turno de oficio alertan de que a demanda supera a capacidade real do sistema e denuncian que as achegas públicas son insuficientes para garantir a atención. A acumulación de casos e as gardas nocturnas cada vez máis frecuentes debuxan un panorama de saturación en todo o territorio galego.
As cifras de 2024 supoñen a maior cifra na última década e a terceira máis alta nos últimos vinte anos, só por detrás dos anos 2011 e 2013, cando se superaron as 49.000 solicitudes. En relación con 2023 o aumento é de aproximadamente un 9%, aínda que ese exercicio estivo marcado por unha folga do turno de oficio que condicionou a actividade. Se a comparación se extende ata 2020, ano da pandemia, o incremento é aínda máis chamativo: as solicitudes elevaronse cerca dun terzo desde entón. Estes datos confirman a previsión que viñeran sinalando os propios letrados sobre unha onda de demandas derivada da crise sanitaria e os seus efectos económicos.
Das peticións presentadas, case 40.800 remataron co recoñecemento do dereito á asistencia xurídica gratuita, a maioría a instancia dos propios solicitantes. Ese alto porcentaxe de concesións revela que a maioría dos que recorren ao turno cumpren os requisitos e precisan asistencia efectiva, o que á súa vez se traduce nunha maior carga de traballo para os letrados adscritos. A rede galega que sustenta o servizo está formada por arredor de 3.500 profesionais, distribuídos por colexios e puntos de garda en todo o territorio. Entre eles aumentan as situacións de casos urxentes que esixen atención inmediata, desde detencións nocturnas ata ordens de protección por violencia de xénero.
Ana María García, membro da xunta de goberno do Ilustre Colexio da Avogacía de Vigo, describe un cambio palpable nas gardas: «Levo trinta anos facendo gardas, pero nos últimos dous ou tres anos as chamadas pola madrugada por asuntos de violencia de xénero son constantes». A súa experiencia reflicte a sensación xeralizada entre quen atenden o turno: máis intervención, máis intensidade e máis casos que requiren desprazamentos e preparación fóra das horas habituais. Os letrados subliñan que moitas desas intervencións son de alta complexidade e esixen tempo e recursos que non sempre están contemplados nas retribucións polo servizo. O custo real en horas e esforzo recae, en boa medida, sobre os profesionais.
Desde a representación colexial, Luis Torres Foira, presidente do Consello da Avogacía Galega, cuestionou con dureza o modelo actual e sinalou que «os recursos que achegan as administracións son insuficientes e non se corresponden coas esixencias reais do servizo». Torres Foira advertiu que, en moitos casos, os avogados sosteñen a prestación co seu propio soldo e, nalgúns casos, con patrimonio persoal, unha situación que atribúe á falta de actualización das retribucións e ao crecemento da demanda. As queixas traducíronse en mobilizacións e en reclamacións públicas que esixen unha financiación estable e medidas organizativas para aliviar a carga. A preocupación pola sustentabilidade do turno convertiuse nun asunto recorrente nas conversas coa Xunta.
Entre os factores que explican o aumento de solicitudes os profesionais mencionan o empeoramento da situación económica de moitas familias, o aumento de conflitos laborais e a entrada en vigor
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.