Galicia respira: baixan as temperaturas trala onda de calor que rozou os 40 graos

O termómetro deixou de ser noticia, e iso en pleno verán galego case sempre é un alivio. Tras varios días asfixiantes nos que a comunidade superou repetidamente os 37 graos, este xoves chegou o descanso agardado cun descenso xeneralizado que chegou a superar os dez graos de diferenza respecto ás máximas do día anterior. As treboadas cumpriron o seu papel.

O pico do San Xoán: Ribas de Sil á fronte do calor galego

Poucas veces unha xornada festiva deixa un recordo tan pegado ás costas. O mércores, día de San Xoán, Ribas de Sil encabezou todas as máximas de Galicia cunha temperatura de 39,4 graos, segundo os rexistros de Meteogalicia. Foi a primeira vez nesta vaga de calor que a comarca de Quiroga desbancou a Ourense do primeiro posto que viña ocupando durante os días previos. Aí está a clave dun episodio que golpeou especialmente ao interior.

Porque a ninguén se lle escapa que a xeografía manda nestes asuntos. Ourense cidade chegou a rozar os 39,1 graos ese mesmo mércores, consolidando o que xa viña sendo unha constante durante toda a semana. A cidade amurallada de Lugo, pola súa banda, quedou nos 37 graos. A cifra fala por si soa: estamos a falar de valores propios do sur peninsular trasladados a unha comunidade que historicamente mirou o calor extremo como algo alleo.

O turno das treboadas: sarabia na provincia de Lugo

Quen pensase que a baixada chegaría sen ruído equivocábase. A tarde do mércores trouxo consigo un espectáculo climático nada habitual en varios concellos da provincia lucense. Intensas treboadas descargaron sobre a capital, Outeiro de Rei e Friol acompañadas de sarabia de considerable tamaño. As imaxes dos tellados e rúas tapizados de branco circularon durante horas polas redes. Demasiado para unha soa xornada.

Convén recordar que este tipo de fenómenos non son infrecuentes cando unha masa de aire moi cálido comeza a retirarse. O contraste térmico xera inestabilidade, e esa inestabilidade tradúcese en chubascos violentos e, en ocasións, en pedrisco. O certo é que o solo seco tras días de calor extremo apenas absorbe auga, o que multiplica o risco de escorrentía e outros problemas asociados. Non parece casualidade que os episodios máis extremos se concentren sempre no tránsito entre a canícula e a frescura.

O alivio do xoves: máis de dez graos de descenso

O descanso chegou este xoves cunha caída das máximas superior aos dez graos en boa parte do territorio galego. Na capital lucense, as previsións apuntaban a que non se superarían os rexistros elevados dos días anteriores. Abonda con ollar a diferenza entre vestir manga curta á sombra e precisar unha chaqueta fina ao solpor para entender o xiro. O ambiente cambiou.

Non é menor o dato de que este episodio se prolongou desde o pasado domingo. Catro xornadas de calor sostido, con valores que en moitos puntos non baixaban dos 35 graos nin sequera durante a noite. Para unha poboación cada vez máis consciente de que os veráns galegos xa non son o que eran, a experiencia volveu plantexar preguntas incómodas sobre a adaptación das vivendas, o planeamento urbano e a preparación fronte ao que semella terse convertido nunha tendencia recorrente.

Un patrón que se repite e que preocupa

O vivido estes días encaixa nun patrón que xa non sorprende aos meteorólogos pero debería seguir alertando a quen deseñan políticas públicas. As vagas de calor chegan antes, intensifícanse con máis frecuencia e deixan tras de si un regueiro de incomodidades, riscos para a saúde e danos materiais cando as treboadas fan acto de presenza. A Galicia rural, coa súa poboación envellecida e as súas vivendas moitas veces pensadas para o frío e non para a calor asfixiante, é especialmente vulnerábel.