Un traballo académico publicado este marzo sitúa a Galicia como unha das poucas comunidades autónomas españolas con unha cobertura sólida na inspección de instalacións suxeitas a Autorización Ambiental Integrada. O estudo, elaborado por investigadores da Universidade Politécnica de Valencia e publicado na Euro-Mediterranean Journal for Environmental Integration, compara sistemas de inspección de dez países europeos e ofrece unha radiografía pormenorizada do mapa autonómico español.
Resultados e cifras clave
Os datos amosan varias chaves: mentres que España cumpre aproximadamente co 75% do seu plan anual de inspeccións, a súa cobertura sobre o total de instalacións con Autorización Ambiental Integrada (AAI) queda arredor do 45%. Galicia, pola contra, mostra unha taxa de cumprimento do plan inspector estable e alta, cifrada no estudo nun 85,8% durante os tres exercicios analizados, e unha cobertura que oscila entre o 79% e o 86% do parque de instalacións con AAI.
Só a Comunidade de Madrid supera a Galicia no ránking autonómico: Madrid realiza cada ano o 100% das inspeccións previstas e inspecciona preto do 90% do total de instalacións autorizadas. No outro extremo figuran rexións como Castela-A Mancha, Andalucía, Estremadura e Baleares con niveis de cumprimento do plan por debaixo do 50%. Outras comunidades autónomas como A Rioxa, Asturias ou o País Vasco amosan tamén bos números no cumprimento do plan, aínda que non alcanzan necesariamente a mesma cobertura total que Galicia.
Os autores do estudo contrastan estes resultados con países do norte de Europa: por exemplo, Suecia cumpre o 90% do seu plan anual e inspecciona arredor do 85% do total de instalacións con AAI, unha diferenza que atribúen a avaliacións institucionais máis tecnificadas e mellor financiadas.
Por que Galicia destaca?
Non é só unha cuestión de porcentaxes. A investigación apunta a que a estabilidade e a continuidade na execución do plan inspector galego —máis que picos puntuais— explican parte do bo rendemento. En Galicia, a emisión das autorizacións corre en gran medida a cargo da Consellería de Medio Ambiente, dependente da Xunta de Galicia, e o posterior seguimento parece apoiarse nunha rede administrativa que se foi consolidando nos últimos anos.
Convén lembrar que a presenza histórica de industrias intensivas en recursos —como a do papel e a celulosa, con instalacións como a de Ence en Pontevedra— forzou, á vista do público, unha maior atención sobre os controis ambientais. Non é a primeira vez que os debates sobre vertidos, emisións e relocalización de actividades poñen a Galicia no foco: esa tensión social e política xerou, entre outras cousas, demandas de inspección máis frecuentes e unha cultura de rendición de contas que pesa na xestión técnica.
Segundo fontes próximas ao sector, parte do mérito recae en equipos técnicos estables e en procedementos que priorizan o risco das instalacións. Á espera de confirmación oficial sobre recursos adicionais, a sensación nos despachos técnicos é a dun sistema que, aínda lonxe do ideal de homoxeneidade que mostran os países nórdicos, soubo manter un ritmo constante de traballo inspector.
Repercusións e próximos pasos
O documento dos investigadores non se limita a valorar diferenzas: tamén propón remedios para a disparidade territorial que detecta en España. Entre as súas recomendacións figura a necesidade de unificar criterios de inspección, implantar indicadores comúns, priorizar actuacións por risco e adoptar ferramenta
