A Fiscalía abriu dilixencias previas por un presunto delito de prevaricación administrativa contra a alcaldesa de Vilarino de Conso (Ourense), Melisa Macía, tras a denuncia presentada polo voceiro do BNG no municipio, Domingo Domínguez. O inicio da investigación foi anunciado o 11 de marzo de 2026 e céntrase en supostas irregularidades na contratación menor e no exceso de pagos que superarían os límites legais establecidos. A causa tramítase no Xulgado da Pobra de Trives, onde estaba prevista a comparecencia da rexedora e da secretaria municipal antes de que a maxistrada decidise suspendela. Segundo a parte denunciante, os feitos terían comprometido o control interno do consistorio e a correcta aplicación da normativa de contratación.
A declaración prevista para este mércores nos xulgados da Pobra de Trives non chegou a celebrarse, xa que a maxistrada acordou suspender a comparecencia e fixar unha nova data nos vindeiros días. A alcaldesa reiterou ante os medios a súa vontade de colaborar coa investigación e de achegar a documentación que acredite a legalidade da súa xestión. A secretaria municipal, que figuraba entre as persoas citadas, emitira informes e reparos internos advertindo de prácticas que poderían vulnerar a normativa. O aprazamento deixa abertas as dilixencias mentres a Fiscalía reúne a documentación e decide o alcance da investigación.
A denuncia de Domínguez apóiase en reparos e informes da secretaría do Concello, que segundo o seu relato alertaron de maneira reiterada sobre un uso indebido da contratación menor. O voceiro nacionalista sostén que se abonaron numerosas facturas que excedían o tope legal permitido para este procedemento e que, malia esas advertencias, a alcaldesa tería levantado os reparos e autorizado os pagos. A controversia xira arredor de se esas decisións se adoptaron con coñecemento da súa irregularidade ou responden a unha interpretación distinta da lei no contexto local. Eses reproches internos foron o motor que levou ao BNG a presentar a denuncia ante a Fiscalía.
Dende a súa defensa pública, a rexedora sinalou que o epicentro do conflito é o Servizo de Axuda no Fogar (SAF) e que as decisións adoptadas perseguían garantir a continuidade dun servizo esencial para persoas dependentes. Macía argumenta que a obriga imposta pola Lei de Dependencia obrigaba o municipio a prestar esa asistencia e que suspendela tería deixado usuarios sen atención. Nese sentido, a alcaldesa insistiu en que actuou para manter prestacións básicas e protexer colectivos vulnerables, aínda que admite que a xestión provocou reparos administrativos.
A cronoloxía achegada polo voceiro do BNG remonta os problemas a varios meses atrás e sitúa en marzo de 2024 un intento formal de corrixir as deficiencias detectadas. Naquel pleno, Domínguez presentou unha moción para emendar as irregularidades consignadas no informe de control interno elaborado pola secretaría, e segundo a súa versión a iniciativa contou co respaldo de todos os concelleiros do grupo popular. A votación favorable do grupo municipal do PP xerou daquela expectativas de que se resolverían as observacións internas, pero os denunciantes aseguran que as prácticas cuestionables continuaron. Esa persistencia xustificou, a xuízo do BNG, a elevación do asunto á Fiscalía.
A apertura de dilixencias previas por parte do Ministerio Público implica o inicio dunha fase indagatoria na que se recollerán probas, testemuños e documentación para determinar se procede a apertura dunha causa penal. O delito de prevaricación administrativa contempla sancións para autoridades ou funcionarios que ditan resolucións inxustas a sabendas da súa ilegalidade, pero a investigación preliminar non presume culpabilidade. Expertos consultados en casos semellantes lembran que en municipios de pequeno tamaño as tensións entre a necesidade de garantir servizos e o respecto estrito dos procedementos administrativos adoitan ser motivo recorrente de conflito xurídico e político.
O caso puxo en evidencia a fráxil intersección entre control interno e xestión de servizos sociais nun concello rural, onde a presión por manter prestacións pode chocar cos límites que impón a normativa de contratación. A existencia de reparos por parte da secretaria municipal e a posterior autorización de pagos por parte da alcaldía serán elementos clave para que a Fiscalía valore se houbo unha conduta deliberada. Tamén o será a documentación que a alcaldesa promete achegar, que segundo ela acreditará a necesidade e a proporcionalidade das medidas adoptadas para soster o SAF.
Á espera de que se fixe a nova data para a comparecencia, a tramitación das dilixencias marcará os vindeiros pasos procesuais e políticos en Vilarino de Conso. A alcaldesa mantén a súa disposición a defender a súa xestión e a colaborar coa investigación, mentres que o BNG reclama que o procedemento arroxe claridade sobre as prácticas de contratación no municipio. Máis alá do caso particular, a investigación expón un debate sobre como compatibilizar a protección de colectivos vulnerables co cumprimento estrito dos límites legais na contratación pública local.
