Andalucía reclamou este sábado en Sevilla a aprobación dun pacto de Estado sobre vivenda que delimite competencias, garanta seguridade xurídica e achegue mecanismos de financiamento estables para afrontar a crise de acceso á vivenda, especialmente entre os mozos. A petición foi a conclusión principal do encontro do Observatorio Social da Vivenda, organizado por Prensa Ibérica xunto ao Banco Santander e coa colaboración de beBartlet, celebrado o 14 de marzo de 2026 na capital andaluza. Á xornada acudiron representantes da Junta, do Parlamento rexional, dos concellos, do Congreso, promotores e entidades sociais, que coincidiron na necesidade dunha resposta coordinada. O obxectivo, dixeron, é acelerar trámites e dotar de recursos aos gobernos locais, que son a porta de entrada das demandas da cidadanía.
Os participantes sinalaron que, ante os crecientes prezos do mercado inmobiliario e as dificultades de acceso á vivenda habitual, fai falta un marco estatal que ofreza certidume ás administracións e aos operadores. O debate puxo énfase en tres eixos: definición de competencias entre as administracións, axilidade na tramitación urbanística e liñas de financiamento específicas que permitan executar proxectos de vivenda protexida e aumentar o parque público. Foro e asistentes coincidieron en que sen esas garantías resulta moi difícil planificar e executar actuacións a escala suficiente para facer fronte á demanda.
Desde os concellos subliñouse de forma insistente a sobrecarga e a falta de recursos. A responsable de Vivenda do Ayuntamiento de Cádiz, Ana María San Juan, expuxo que os consistorios están na primeira liña atendendo necesidades reais e reclamou máis ferramentas e coordinación institucional. Cádiz, explicou, actúa con medidas adaptadas a un municipio con escaso solo dispoñible, pero sen unha maior financiación e marcos normativos estables resulta complexo ampliar o parque público. A prioridade, engadiu, debe ser situar ás persoas no centro das políticas e protexer aos colectivos en maior vulnerabilidade.
No foro tamén se puxo sobre a mesa a heteroxeneidade do territorio andaluz: mentres algunhas cidades contan con pouco solo, outras dispoñen de amplas áreas en desenvolvemento que non encontran a financiación necesaria para a súa execución. O alcalde de Dos Hermanas, Francisco Rodríguez, e a delegada de Promoción Económica do municipio, Carmen Gil Ortega, explicaron que en desenvolvementos como Entrenúcleos se reservou un porcentaxe significativo para vivenda protexida, pero a carencia de instrumentos financeiros dificulta materializar esas previsións. Só en Entrenúcleos, indicaron, destínase o 45% do solo previsto a vivenda de protección oficial, unha cifra que choca coa falta de recursos para a súa posta en marcha.
Representantes de empresas públicas e organismos de vivenda, como o xerente de Emvisesa, Manuel Morillo, e responsables de iniciativas locais, subliñaron a mesma idea: dispoñer de solo non abonda se non existen fondos e procedementos áxiles para promover e xestionar as promocións. A xornada puxo encima da mesa a necesidade de mecanismos financeiros que poidan canalizar investimento cara a proxectos de vivenda de aluguer asequible e VPO, así como fórmulas de colaboración público-privada que funcionen con seguridade xurídica. Sen esa financiación estructurada, advertiron, os plans municipais quedan en declaracións de intencións.
Ademais dos requirimentos económicos, varios relatores reclamaron reformas normativas que reduzan a inseguridade xurídica e a lentitude administrativa que paralizan promocións. Sinalaron que a multiplicidade de trámites e a indefinición sobre as competencias xeran litixios e atrasos que encarecen proxectos e desalentan aos investidores sociais. A aprobación dun pacto estatal, defenderon, permitiría fixar prioridades comúns, simplificar procedementos e articular liñas de crédito a longo prazo para proxectos de vivenda social e rehabilitación.
O Observatorio Social da Vivenda, que xa se celebrou en Cataluña e terá unha próxima cita en Madrid, busca precisamente promover ese diálogo entre administracións, sector promotor e entidades sociais para procurar consensos. Os participantes insistiron en que a solución esixe combinar políticas de oferta —creación de solo e promocións protexidas— con medidas sobre a demanda, como axudas ao aluguer e fiscalidade que favoreza o acceso dos mozos. Tamén apelaron a un maior protagonismo da vivenda pública como ferramenta para estabilizar prezos e atender a familias con menos recursos.
Ao peche do encontro, os representantes municipais e autonómicos emplazaron ao Gobierno central a impulsar a folla de ruta que permita traducir o consenso en medidas concretas, desde liñas de financiamento específicas ata cambios normativos que axilicen a xestión. Sen ese pacto, concluíron, os esforzos locais corren o risco de quedar curtos fronte a unha crise que esixe respostas coordinadas e sostidas no tempo. O clamor andaluz por máis recursos e máis coordinación queda agora en mans da negociación política a nivel estatal.
