António Costa e Ursula von der Leyen protagonizaron un choque público este martes nunha conferencia de embaixadores da UE na que o presidente do Consello Europeo defendeu que a Unión debe preservar unha orde internacional baseada en normas fronte ás ameazas de potencias como China, Estados Unidos e Rusia. Nas súas intervencións, os dous líderes ofreceron diagnósticos divergentes sobre como adaptar a política exterior europea a un mundo en cambio, o que abriu un debate sobre prioridades e estratexias comúns. O intercambio tivo lugar o 10 de marzo de 2026 e reactualiza a tensión interna sobre ata que punto a UE debe manter o marco tradicional do multilateralismo. A discusión busca responder, segundo Costa, por que a Unión non pode permitirse aceptar a erosión do dereito internacional.

Na súa intervención, António Costa subliñou que a misión da UE debe ser a defensa da orde internacional fundada en regras e non na lei do máis forte. Recordou que hai actores globais cuxas accións, ao seu xuízo, poñen en risco a estabilidade: citou a Rusia pola violación da paz, a China por afectar o comercio global e a Estados Unidos por prácticas que desafían as normas vixentes. Costa planteou que, ante esa combinación de riscos, Europa ten a responsabilidade de sostecer os principios plasmados na Carta das Nacións Unidas e nos propios tratados europeos. O seu diagnóstico foi formulado como un chamamento á coherencia entre a retórica e a acción exterior comunitaria.

Ursula von der Leyen, que puxo en cuestión a capacidade de Europa para seguir sendo «a gardiá da orde do vello mundo». Von der Leyen instou a pensar en formatos novos e creativos de gobernanza internacional cando os mecanismos clásicos resultan insuficientes, e defendeu a necesidade de replantexar o papel das Nacións Unidas nun escenario global transformado. O seu chamamento provocou debate porque suxire complementar ou substituir estruturas antigas por instrumentos máis flexibles, algo que para Costa non debe implicar renunciar aos principios básicos do dereito internacional. A presidenta da Comisión apostou por explorar alternativas prácticas para protexer intereses europeos fronte a ameazas contemporáneas.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

Costa foi explícito ao afirmar que non se deben tolerar violacións do dereito internacional nin atropelos dos dereitos humanos en ningún recuncho do planeta. Mencionou conflitos e crises que reclaman atención e reacción europea, incluíndo Ucrania e a franxa de Gaza, e aludiu a outras rexións onde, segundo el, é necesario manter unha postura firme. Subliñou que a resposta da UE debe articularse dentro dun marco legal e non mediante solucións ad hoc que poidan socavar a lexitimidade europea. Para Costa, renunciar a este posicionamento sería conceder vantaxes a quen actúan fóra da lei.

No capítulo da ONU, o presidente do Consello Europeo defendeu unha dobre idea: a organización debe someterse a reformas para gañar eficacia, pero non pode ser substituída por novos foros sen lexitimidade multilateral. Segundo Costa, a ONU debe conservarse como a pedra angular do sistema multilateral, mentres a UE desenvolve unha política exterior «multidimensional» que combine diplomacia, sancións e cooperación internacional. Aquela visión pretende conjugar a fortaleza normativa con instrumentos de proxección práctica que permitan a Europa influír na resolución de crises. A aposta por reformar e reforzar simultaneamente as institucións reflicte a tensión entre realismo e principios.

Costa citou tamén como exemplo de solidariedade europea a mobilización rápida de países como Grecia, Francia, Italia e España para enviar medios militares destinados a protexer Chipre, mostra, dixo, de autonomía estratéxica e coordinación operativa. En paralelo, pediu moderación ás partes implicadas na crise de Irán e reclamou o retorno á mesa de negociacións como vía para evitar unha escalada. «A liberdade e os dereitos humanos non se conseguen con bombas», afirmou para enfatizar que a resposta militar non é a única nin a preferible en todos os contextos. A súa intervención foi, en conxunto, un chamamento a combinar disuasión con diplomacia.

A advertencia sobre Rusia foi outro dos apuntamentos destacados: Costa sostivo que o Kremlin está a aproveitar o desvío de capacidades militares cara outros conflitos para mermar o apoio a Ucrania. Aquel argumento pretende subliñar a interconexión de crises e a necesidade de manter apoio sostido aos aliados fronte a agresións. En España, a ministra para a Transición Ecolóxica, Teresa Ribera, sumouse á idea de que corresponde ao Consello Europeo fixar unha posición común, unha chamada adicional a coordinar respostas desde a cúpula institucional. A advertencia de Ribera engade presión para que os Vinte e Sete actúen con unidade.

O choque público entre os dous máximos responsables da UE pon en evidencia a dificultade de conciliar enfoques entre defensa de normas e procura de novos instrumentos de gobernanza. A disputa non é só retórica: marca o debate sobre prioridades nunha axenda externa saturada de conflitos e retos xeoeconómicos. Nas próximas semanas, a discusión deberá traducirse en decisións concretas no seo do Consello Europeo, onde se espera que os Estados membros procuren harmonizar capacidade de actuación, coherencia normativa e eficacia práctica.