Atasco de leis no Congreso: un ano de media en emendas

O Congreso rexistra un bloqueo prolongado da súa actividade lexislativa: actualmente hai máis dun cento de textos pendentes de resolver a súa fase de emendas e, de media, tardan ao redor dun ano en avanzar. A paralización responde á combinación dunha Mesa con maioría do Goberno que prolonga sistematicamente prazos e á estratexia do PP no Senado, que impulsou numerosas iniciativas. O problema fíxose máis evidente a dous anos e medio da investidura, nun escenario político no que acordar apoios resulta cada vez máis complicado.

Segundo os datos parlamentarios, neste momento hai 128 expedientes en período de emendas. Entre eles contan 48 proxectos remitidos polo Executivo, 53 proposicións do PP e unha decena de iniciativas impulsadas polos socios do Goberno e os seus aliados. En termos acumulados, as sucesivas ampliacións de prazos suman o equivalente a máis dunha centuria de demoras, e preto dunha decena de normas levan en espera arredor de 800 días ata que a Mesa dea por finalizado o prazo e a tramitación poida continuar.

A principal ferramenta desta congestión é a práctica de prorrogar semana a semana os prazos para presentar emendas: unha competencia da Mesa do Congreso que, coa maioría que lle outorgan PSOE e Sumar, decide cando se pecha cada período. O PP bautizou esa táctica como o «conxelador de Francina Armengol«, aludindo á presidenta da Cámara, e utilízao como argumento para denunciar un bloqueo deliberado das iniciativas da oposición.

Lexislación paralizada: un ano en emendas

A queixa do PP ten detrás unha realidade tangible: a Cámara Alta, onde o partido da oposición dispón de maioría absoluta, foi utilizada para impulsar numerosas proposicións de lei. O PP presentou ao redor de 40 iniciativas no Senado e logrou enviar outras trece ao Congreso con apoio suficiente. Con todo, a remisión á Cámara Baixa non garante o seu avance, porque o trámite topase con retrasos nas comisións e coas decisións da Mesa.

O efecto práctico é unha axenda lexislativa lastrada. Empresas, colectivos e administracións que agardan regulamentacións ou cambios normativos ven como o calendario se despraza sen certezas sobre datas de debate ou votación. Ademais, a dinámica alimenta a percepción de instrumentalización do procedemento parlamentar: unhas forzas acusan a outras de bloquear por razóns tácticas antes que por debate de fondo.

Fontes parlamentarias consultadas sinalan que xa hai propostas, tanto entre deputados como en ámbitos académicos, para reformar certos mecanismos e evitar dilacións excesivas, pero admiten que calquera cambio require consenso político, precisamente o que hoxe escasea. Mentres tanto, o embudo na fase de emendas mantén atascada a tramitación de iniciativas de todo signo e prolonga a incerteza sobre cando poderán debatirse en profundidade.

A situación plantea unha pregunta sobre a capacidade do sistema para responder con axilidade ás necesidades lexislativas nunha lexislatura fragmentada. Se as prórrogas e a estratexia de bloqueo persisten, a acumulación de expedientes converterá o Congreso nun taboleiro onde as maiorías e as tácticas decidan máis o calendario que o contido, e iso podería condicionar a axenda política do que resta de mandato.