Por que Bryce rexeitaba beber Cacaolat: historia e razóns

Alfredo Bryce Echenique, o novelista peruano radicado en España, faleceu recentemente; a súa morte reaviva anécdotas sobre os seus gustos persoais, entre elas a curiosa polémica sobre se tomaba ou non Cacaolat. Un recente reportaxe recolleu a imaxe dun autor de moda que supostamente bebía ese chocolate, pero colegas e amigos lembran que Bryce prefería bebidas alcoólicas e cócteles, un trazo que se inseriu tanto na súa vida pública como na anécdota literaria que o rodeou. A súa traxectoria literaria, aplaudida por unha prosa ao tempo lixeira e profunda, ficou tamén marcada por controversias que afectaron o seu prestixio nos últimos anos. A pugna entre a imaxe pública e os recordos persoais é, en última instancia, outra peza máis na biografía dun escritor inclasificable.

A mención ao Cacaolat xurdiu nunha entrevista recente que circulou nos medios, pero quen trataron a Bryce de cerca ofrecen versións distintas: para moitos, ese chocolate non formaba parte dos seus hábitos. O escritor foi, no seu momento, unha figura central das letras hispanas, autor de novelas moi lidas e traducidas; con todo, a súa carreira tamén se viu empañada por acusacións de plaxio que alimentaron debates sobre o seu legado. A pesar diso, son as historias persoais, as que mesturan timidez e brillantez, as que máis circularon tras o seu falecemento. Esas escenas reflicten un home contraditorio, capaz da graza máis amable e do xesto máis mundano.

Unha das anécdotas máis citadas, contada polo propio Bryce en charlas públicas, remite á súa timidez patolóxica: en reunións concorridas aseguraba escoitar un tintineo de campás que o perturbaba. Co tempo explicou que ese ruído non era outra cousa ca o repiqueteo do xeo no vaso do whisky co que tentaba templar os seus nervos. A imaxe dun escritor sensible e nervioso, buscando consolo nunha copa, contrasta coa dunha figura literaria impoñente no escenario. Esa confesión axudou a perfilar a idea dun home vulnerable detrás da fachada elegante.

Outro recordo recorrente sitúa a Bryce en A Coruña, onde o entrevistaron anos despois do seu esplendor literario: apareceu no vestíbulo do Hotel Atlántico coa roupa da noite anterior e sen quitarse a gabardina pediu un Bloody Mary ao mediodía para «despexarse», segundo contaron testemuñas. A escena amosa a vida nómade do autor, a súa afinidade pola nocturnidade e a tradición de tertulia que o acompañou sempre. Aquela mañá, a conversa posterior revelou que viña dunha velada longa xunto a outro escritor, o que explicaba o seu aspecto e a súa elección de bebida. Estas estampas cotiás axudan a entender por que poucos o asociaban cun batido de chocolate.

O viaxe nocturno do que volvía Bryce fíxoo, naquela ocasión, acompañado por Xosé Carlos Caneiro, con quen conversou ata o amencer sobre literatura e lecturas compartidas. A complicidade entre ambos serviu para ilustrar a dimensión comunitaria da vida literaria galega e española, onde as xornadas rematan, a miúdo, xa entrada a madrugada. Ese tipo de encontros son os que alimentan lendas e espesos recordos sobre autores que viven tanto da súa obra como da súa vida social. No caso de Bryce, a camaradería nocturna foi recorrente e formou parte da súa fisonomía pública.

Para explicar as preferencias de Bryce en canto a bebidas, o cronista acudiu ao testemuño de Pepe Esteban, amigo de longa data do peruano, quen nunha sobremesa do Café Gijón relatou unha lección aprendida de Hemingway que, segundo el, influíu nos seus costumes. Esteban rememorou unha viaxe xuvenil ao Escorial en 1956, anécdota que ilustraba as afinidades de xeración e o culto a certas tradicións literarias e etílicas. Non é tanto que unha anécdota explique a totalidade dun hábito, senón que esas historias contribúen a perfilar un retrato máis verosímil.