En España, a proporción de permisos de conducir de clase B expedidos a persoas de entre 18 e 25 anos caeu de forma notable entre 1986 e 2024, segundo datos da Dirección General de Tráfico. Hai catro décadas ese grupo representaba arredor do 76-77% dos carnés; en 2024 sitúase no 57,06%. As razóns apuntadas son o custo, novas prioridades vitais e a dispoñibilidade de alternativas de mobilidade nas cidades.

O descenso é chamativo tanto en cifras absolutas como en proporción. En 1986 rexistráronse 765.420 permisos B, dos que 588.560 correspondían a persoas menores de 25 anos. A comezos do século, no ano 2000, a cifra total caeu a 602.015 e as persoas xoves supuxeron 442.141 deses carnés.

A caída profundízase no último período con datos completos: en 2024 expidíronse 356.870 licenzas B, das que 203.615 foron a persoas entre 18 e 25 anos, o que supón pouco máis do 57% do total. O fenómeno preocupa ás autoescolas e plantea dúbidas sobre a evolución da mobilidade urbana e rural.

Alternativas e razóns do retroceso

Profesionais do sector e expertos en mobilidade sinalan factores económicos e de oferta de transporte como causas principais. O custo de sacarse o carné e de manter un coche —combustible, seguros, aparcadoiro— desanima a moitas persoas xoves, sobre todo en contornos urbanos onde non é imprescindible ter vehículo propio.

Ademais, nas últimas décadas proliferaron medios que facilitan a mobilidade sen necesidade de conducir: vehículos de mobilidade persoal eléctricos, bicicletas, servizos VTC e redes de transporte público máis extensas. Ese abano reduce a urxencia de obter o permiso entre quen viven en grandes cidades.

«Levo 35 anos na autoescola e vexo que os mozos teñen outras prioridades e un abano enorme de transportes alternativos»

A reflexión corresponde a Fernando Lara, director dunha cadea de autoescolas con forte presenza en Madrid, que constata unha menor afluencia de persoas de 18 a 20 anos nas aulas e prácticas.

Un cambio social e tamén de xénero

A evolución non é homoxénea por sexos: a brecha de xénero na obtención do carné ampliouse en catro décadas. En 1986, os permisos repartíanse aproximadamente nun 62% para homes e 38% para mulleres. En 2024 a proporción pasou a 67% entre varóns e 33% entre mulleres xoves.

Este dato suxire diferentes ritmos na adopción da condución por parte de mulleres e homes xoves, un fenómeno que pode estar ligado tanto a preferencias como a factores sociais, económicos e laborais.

Diversos estudos avalan a idea dun cambio xeracional. Unha macroencosta da Fundación RACC de 2006 xa mostraba que o carné era unha das principais preocupacións das persoas xoves, por detrás só das relacións sociais. Desde entón, as prioridades e o contexto urbano variaron.

As autoescolas notaron o impacto económico da transformación. Menos alumnado novo implica axustes na oferta formativa e nos modelos de negocio, mentres que a demanda desprazase nalgúns casos a cursos para maiores que precisan o permiso por motivos laborais.

Para as administracións, a tendencia xera desafíos e oportunidades: por unha banda, unha posible redución na demanda de infraestruturas destinadas ao coche; por outra, a necesidade de adaptar políticas de mobilidade que integren modos sostibles, a seguridade viaria e o acceso ao emprego en zonas menos conectadas.

Os defensores do transporte público e de solucións compartidas sinalan que a redución do número de condutores xoves pode beneficiar a sustentabilidade urbana se se acompaña de investimentos en redes e en políticas tarifarias que fagan o transporte colectivo competitivo fronte ao vehículo privado.

Con todo, en áreas rurais a ausencia dun carné pode limitar a mobilidade laboral e o acceso a servizos, o que subliña a relevancia de políticas diferenciadas segundo o territorio. As cifras da DGT invitan a repensar como se articula a mobilidade do futuro para non deixar a ninguén atrás.

Este reportaxe foi elaborado con datos da Dirección General de Tráfico e declaracións recollidas polo autor. Autor: David López Frías.