En 2024, aproximadamente 3.418 persoas en Galicia acudiron por primeira vez ás unidades de atención á conduta adictiva en busca de axuda para saír dunha dependencia, unha media de uns 285 usuarios ao mes. A demanda afecta a toda a comunidade e responde, nalgúns casos, a problemas de saúde física e mental derivados do consumo. Os datos reflexan ademais unha lixeira caída respecto de 2023, nun contexto de reorganización dos servizos especializados.
As unidades, que ata hai pouco estaban xestionadas polos concellos, integráronse recentemente na Consellería de Sanidade, o que cambiou a xestión dos centros de desintoxicación e de tratamento. En total, esas unidades asistiron en procesos de desintoxicación a 12.736 persoas no último ano, segundo as estatísticas oficiais. A cifra de novos ingresos é 208 persoas inferior á rexistrada un ano antes.
Aínda que o volume de novos casos se reduciu, os responsables lembran que o número global de persoas atendidas por abuso ou dependencia segue sendo elevado. En 2025, a Consellería avanzou que o número de persoas distintas en tratamento situouse en 15.490, achegándose aos niveis máximos de 2022. Desde ese punto aprecia un descenso acumulado do 3,4% na atención ás condutas adictivas.
Evolución e volume da atención
O descenso nas novas admisións contrasta coa elevada carga que o sistema sanitario soportou na última década. Cerca de 7.300 galegos foron hospitalizados nos últimos dez anos por trastornos mentais derivados da dependencia de substancias, co alcohol como causa principal de ingreso.
As cifras achegadas polo Instituto Galego de Estatística (IGE) e pola propia Consellería amosan un mapa de necesidades heteroxéneo: a demanda varía segundo comarcas e idades, e as motivacións para buscar axuda oscilan entre a iniciativa personal e a presión familiar ou xudicial. O axuste organizativo pretende homoxeneizar a oferta de recursos e mellorar a coordinación entre atención primaria, saúde mental e servizos sociais.
En paralelo, entidades e programas reciben apoios puntuais. Por exemplo, unha organización que atende persoas con adiccións obtivo unha axuda de 2 millones de euros para reforzar o seu traballo terapéutico e comunitario. Estas inxeccións económicas buscan ampliar prazas de tratamento e servizos de rehabilitación.
A heroína, principal reto
O maior reto clínico e sanitario en Galicia segue sendo a heroína. Máis de 5.000 persoas están en procesos de deshabituación fronte a esta droga, catalogada polo Plan Nacional sobre Drogas como «altamente adictiva». A presenza de heroína mantense moi significativa na comunidade, segundo estudos que analizan o material usado por consumidores, como xiringas recollidas en programas de intercambio.
O patrón de consumo implica non só maior risco de sobredose e mortalidade, senón tamén complicacións infecciosas e sociais que esixen intervencións integrais. Os tratamentos inclúen desintoxicación, terapia farmacolóxica sustitutiva e programas psicosociais, pero a adesión e a continuidade son desafíos persistentes.
As distintas administracións insisten na necesidade de combinar prevención, seguimento e reinserción laboral e social para reducir a recurrencia. A atención temperá en centros escolares e os programas de apoio en institutos procuran atallar o problema en idades máis novas, aínda que os expertos advirten que o patrón de consumo segue evolucionando.
Impacto sanitario e perspectivas
Alén dos números, os efectos da adicción son variados e graves: desde alteracións da saúde mental até enfermidades crónicas e, en casos extremos, a morte. Os responsables sanitarios recalcan que a atención debe integrarse coa saúde mental, enfermidades infecciosas e servizos sociais para abordar a complexidade do fenómeno.
A redución lixeira nas novas admisións pode interpretarse como unha oportunidade para mellorar a calidade da intervención, pero tamén suscita a dúbida de se todas as persoas que precisan axuda a están a recibir. O reto para a Consellería de Sanidade e as entidades do terceiro sector será equilibrar recursos, ampliar a prevención e garantir o acceso sostido a tratamentos eficaces.
