Un estudo presentado o 12 de marzo de 2026 polo Instituto Fraunhofer IIS revela que o mercado ilícito de cigarros electrónicos en Europa representa aproximadamente o 48% do total vendido, cun valor estimado superior a 6.600 millones de euros en 2024. Os investigadores advirten de que a cifra podería terse incrementado ata máis de 7.200 millones de euros a finais de 2025, e atribúen o fenómeno á combinación de regulacións nacionais dispares e ás importacións irregulares desde fóra da Unión Europea. O informe sitúa o problema como un desafío tanto económico como sanitario para os Veintisiete.
Segundo a análise, case a metade do volume comercializado corresponde a produtos que non seguen a normativa vixente, o que xera importantes fugas de recadación fiscal e riscos para os consumidores. Os autores proxectan un ritmo de crecemento anual do mercado ilícito do 8,6%, que, de se manter, elevaría o valor do sector ata aproximadamente 10.830 millones de euros en 2030. Os datos poñen de manifesto unha tendencia sostida que, ao xuízo dos investigadores, esixe respostas coordinadas no plano europeo.
O estudo, elaborado por Fraunhofer IIS en colaboración con MRU GmbH e a consultora SKR, identifica como factor determinante as diferenzas na lexislación e na estrutura impositiva entre países, que crean amplos diferenciais de prezo e desembocan en canles irregulares de comercio. Ademais, os autores subliñan que o 90% dos cigarros electrónicos importados a Europa proceden de China, e que unha parte relevante desa produción se realiza fóra dos circuítos legais e de control. Esa combinación de oferta exterior e ocos regulatorios alimenta o crecemento do mercado gris e negro.
O informe achega datos desagregados por países: España rexistra unha taxa de mercado ilícito do 39%, por baixo da media europea; Portugal aparece arredor do 30%, Francia acada o 58% e Italia o 44%. Os expertos tamén calculan perdas de recadación significativas en estados concretos, citando o caso de Alemaña onde a merma fiscal ascende a case 120 millones de euros anuais. Estas cifras ilustran o impacto económico directo sobre as arcas públicas.
Ademais do prexuízo fiscal, o estudo alerta sobre a dimensión sanitaria do fenómeno: estima que o 3,1% dos mozos de 15 anos ou máis xa prefiren os cigarros electrónicos fronte aos produtos de tabaco tradicionais, e detecta unha tendencia ao alza. Os equipos de investigación sinalan que os dispositivos e líquidos comercializados de maneira irregular poden conter compoñentes de orixe dubidosa e carecer de controis de calidade, o que incrementa os riscos de danos para a saúde. Esa combinación de maior consumo entre menores e falta de garantías agudiza a preocupación pública.
Como resposta, os autores reclaman unha estratexia común a escala da UE que combine a harmonización regulatoria, o reforzo dos controis aduaneiros e a cooperación internacional, especialmente cos países produtores. O estudo sostén que as medidas nacionais illadas e as políticas meramente prohibicionistas resultaron insuficientes e, nalgúns casos, favoreceron a expansión dos circuítos non regulados. A proposta inclúe ademais mecanismos de trazabilidade e accións conxuntas contra o comercio ilícito transfronteirizo.
As implicacións para a administración pública son de grande calado: ademais da perda de ingresos, as autoridades afrontan custos crecentes en investigación e control, e a necesidade de adaptar marcos legais para abarcar novos formatos de produto como os desechables. Os sectores sanitario e do consumo reclaman estándares que protexan os usuarios sen impulsar de forma involuntaria mercados negros. Neste sentido, expertos consultados polo estudo subliñan a importancia de combinar políticas fiscais, controis de produto e campañas de prevención dirixidas aos mozos.
O documento remata advertindo que, se non se adoptan medidas integradas a curto prazo, a expansión do mercado ilícito podería consolidarse e multiplicar os seus efectos negativos sobre a saúde pública e a economía. Para os autores, a cooperación entre Estados membros e cos países produtores é indispensable para frear un fenómeno que combina sofisticación comercial e vácuos regulatorios. Mentres tanto, os reguladores europeos enfróntanse ao reto de equilibrar a protección da saúde coa eficacia da loita contra o fraude e a importación irregular.
