Cinco servizos do Complexo Hospitalario Universitario de Ourense (CHUO) formalizaron a súa decisión de non realizar peonadas, a actividade cirúrxica extraordinaria e voluntaria fóra do horario laboral, como medida de presión no conflito aberto co Goberno central polo novo Estatuto Marco dos profesionais sanitarios. A decisión, adoptada por ampla maioría das plantillas, foi anunciada este fin de semana e, segundo os profesionais, aplicarase con, polo menos, quince días de preaviso antes da súa entrada en vigor. A medida afecta de forma directa á capacidade adicional de quirófanos que o hospital utilizaba para reducir listas de espera.
Os servizos que ratificaron o cesamento son Anestesia, Ciruxía Xeral, Neurocirurxía, Ciruxía Pediátrica e Xinecoloxía, onde a recollida de sinaturas para apoiar a protesta roza a unanimidade, segundo fontes médicas consultadas. Os facultativos subliñan que a adhesión é practicamente total nestas áreas, o que converte a decisión nun xesto colectivo e coordinado dentro do centro. A medida non supón a suspensión da actividade ordinaria programada dentro da xornada laboral habitual, pero si limita a capacidade para realizar intervencións fóra do horario establecido.
As peonadas son xornadas complementarias que moitos servizos realizan de forma voluntaria para incrementar a actividade cirúrxica e, con iso, reducir os tempos de espera. En Ourense, como noutras provincias, esa modalidade serviu para programar cirurxías adicionais que non caben na axenda ordinaria, de modo que a súa supresión pode provocar un repunte nas listas se non se adoptan alternativas. Os profesionais advirten que, sen a posibilidade destas sesións extraordinarias, será máis difícil absorver a demanda acumulada nalgunhas especialidades.
O cesamento non será de efecto inmediato: os médicos acordaron comunicar formalmente a decisión con un marxe mínimo de quince días para facilitar a reorganización de axendas e a notificación aos pacientes. Esa previsión busca minimizar o impacto clínico e administrativo, pero non oculta a intención de manter a presión ata que haxa avances na negociación sobre o estatuto. Algunhas intervencións cuxa programación dependía das peonadas serán reubicadas, aprazadas ou derivadas a outras unidades en función da dispoñibilidade.
Fontes do CHUO explican asemade que outros servizos se amosaron interesados en sumarse á iniciativa, aínda que por cuestións loxísticas e de rexistro a confirmación oficial desas adhesións non se fará pública ata o luns. A medida forma parte dun pulso máis amplo entre colectivos sanitarios e o Executivo polas condicións laborais e retributivas contempladas no novo texto, que os profesionais consideran que non responde ás necesidades reais do sistema. Os sindicatos e sociedades científicas de ámbito galego levan semanas reclamando diálogo e garantías para manter a actividade asistencial.
A pesares da convocatoria de protesta, datos recentes difundidos por responsables do Servizo Galego de Saúde (Sergas) apuntaban a unha redución nos tempos de espera na provincia: sinalouse unha caída media de 24 días en consultas e de 8 días en cirurxías no balance de 2025 presentado por Santiago Camba e directivos do organismo. Non obstante, os médicos do CHUO advirten de que esas cifras poderían verse comprometidas se se perden as sesións cirúrxicas extraordinarias que ata agora completaban a oferta pública.
Dende a dirección do hospital e do Sergas non había, a última hora, un comunicado oficial detallando como afrontarán a supresión das peonadas nos servizos afectados, e fontes institucionais remitiron ao período de negociación aberto co Ministerio. Noutros ámbitos autonómicos, as administracións plantearon plans de continxencia que pasan pola redistribución de recursos, a contratación temporal ou a utilización de centros concertados, opcións que en Ourense examinan con cautela pola capacidade e a complexidade dalgunhas especialidades.
Os profesionais sanitarios insisten en que a protesta pretende ser un instrumento para conseguir unha negociación que mellore tanto as condicións laborais como a sustentabilidade do sistema público. Subliñan que a decisión se tomou de forma colectiva e que o obxectivo non é prexudicar aos pacientes senón presionar para obter respostas que aseguren a continuidade e a calidade da asistencia. Mentres tanto, a comunidade sanitaria e os responsables sanitarios vixiarán a evolución das listas de espera e a repercusión da medida na actividade cirúrxica programada.
Nos próximos días agárdanse novas noticias sobre posibles adhesións e sobre as conversacións entre representantes sanitarios e as administracións competentes. A adopción das peonadas como ferramenta de presión abre un capítulo máis no conflito polo Estatuto Marco, cuxo desenlace marcará a organización do traballo e a capacidade cirúrxica no CHUO e noutros centros da rexión.
