Claudio Magris viaxa ao fin do mundo

Claudio Magris viaxa ao fin do mundo

Aquela máxima acuñada por Oscar Wilde de que ‘A vida imita a arte moito máis que a arte imita a vida’ non vai con Claudio Magris (Trieste, 1939), escritor cuxa mirada escruta coa teimosía dun sabueso e sabe atopar acontecementos que parecen pura fantasía pero son máis reais que moitas noticias ou notas de prensa.

O autor de ‘O Danubio’ (1986) volve sorprender con esa intuición infalible para atopar a veta mestra das boas historias en ‘Cruz do Sur. Tres vidas verdadeiras e improbables’ (Anagrama, 2026). Nesta ocasión, a viaxe que nos propón afástase de Europa e plantanos en plena Patagonia.

Historias de transformación na Patagonia

Magris rastrexa no seu novo libro a fuxida de tres europeos con destino ao fin do mundo, onde á maneira de Wiliam Blake mutaron de forma imprevista, e que agora chegan a nós convertidos en tres historias dignas de coñecerse.

Janez Benigar, antropólogo e lingüista esloveno que buscaba linguas esquecidas, casouse cunha mapuche e pasou a soñar con utopías. Orélie-Antoine de Tounens, avogado francés, proclamouse a si mesmo rei da Araucanía e emprendiu unha enloquecida loita pola liberdade.

E Angela Vallese, relixiosa piamontesa, sacrificouse polos pobos orixinarios da Terra do Fogo. Esas eran vidas que xa non se podían vivir en Europa; necesitaban espazos máis amplos e xoves, ou máis extravagantes e arcaicos, e a Patagonia e a Araucanía foron o escenario idóneo para esas prodixiosas e excéntricas transformacións vitais.

Un libro que cruza fronteiras

‘Cruz do Sur. Tres vidas verdadeiras e improbables’ publicouse en 2020, e agora nós, lectores españois, podemos desfrutalo grazas á aposta constante de Anagrama por este narrador italiano, un dos grandes mestres europeos dos últimos corenta anos, e Premio Príncipe de Asturias das Letras en 2004.

Da man da tradución de Pilar González Rodríguez, desfrutamos da prosa detallista e rica de Claudio Magris, que en menos de 160 páxinas abrumanos co profuso relato das estrañas andanzas dos seus protagonistas.

Janez Benigar e os soños utópicos

Arranca o libro con ‘Gringo esloveno, criollo araucano’, o capítulo dedicado a Janez Benigar, a quen Magris dedica o relato máis extenso.

«Benigar quería fundar en esas terras patagónicas ou araucanas unha sociedade, unha comunidade xusta, baseada no modelo da debida armonía familiar e aberta aos demais. Ese é o sentido da súa vida e do seu legado. Da sociedade cuxa construción Benigar tanto loitou queda pouco rastro, en particular nessa patria araucano-patagónica que fixera súa», conclúe o autor italiano.

O repaso polos soños utópicos deste estudoso que desembarcou en Buenos Aires en 1908 deixa algúns momentos ‘moi Magris’, como certas comparacións con ‘O Acorazado Potemkin’ ou o seu análisis dos propios textos de Benigar.

Orélie-Antoine de Tounens e Angela Vallese

‘Rei de Araucanía e Patagonia’, o segundo capítulo, está dedicado á alucinada existencia de Orélie-Antoine de Tounens, quen en 1860 proclamou a existencia dun reino do que el mesmo se proclamou rei.

Ese soño non foi cousa dunha brusca entrada na tolemia: este avogado francés alimentou esa ambición durante máis de vinte anos, e a súa tese de licenciatura xa trataba dese reino. Orélie-Antoine de Tounens non era un home de poucas ilusións; entre elas destaca o seu convencemento de descender dun prefecto da Gali