Plataformas veciñais e comunidades de montes convocaron unha marcha para este domingo 15 de marzo ás 11.00 en Alto da Mata, na Serra da Groba, para protestar contra a instalación de novos parques eólicos na fronteira entre o Val Miñor e o Baixo Miño. A mobilización, impulsada por varias asociacións e montes comunais, pretende rexeitar aquilo que definen como «a insistente ameaza da instalación de proxectos industriais eólicos» nun contorno paisaxístico e patrimonialmente sensible. O punto de encontro fíxose no quilómetro 10,00 da estrada EP-2022 Baiona-Loureza, con coordenadas facilitadas polos organizadores. A convocatoria chega despois de que a Consellería rexeitara proxectos anteriores e da publicación recente de novas solicitudes no boletín oficial.
Os organizadores explicaron a protesta nunha rolda de prensa celebrada en Gondomar, á que acudiron representantes das plataformas SOS Groba e Turonio, do Instituto de Estudos Miñoráns (IEM) e das comunidades de montes de Viladesuso e Mougás, en Oia. Tamén participaron comuneiros afectados polo trazado da liña de evacuación prevista, procedentes de Belesar (Baiona) e Borreiros (Gondomar), que poñen o acento no impacto das infraestruturas auxiliares. Os colectivos insisten en que a mobilización é pacífica e busca visibilizar un rexeitamento social amplo aos proxectos que, segundo denuncian, se tramitan sen a suficiente avaliación de alternativas. Ademais, os organizadores facilitaron as coordenadas exactas do punto de saída para facilitar a chegada de participantes.
A protesta deste domingo rememora outra marcha similar do 16 de maio de 2021, cando arredor de mil persoas percorresen a mesma área para opoñerse a unha iniciativa que entón contemplaba 48 aeroxeradores. Eses proxectos foron rexeitados pola Consellería de Medio Ambiente polo seu impacto paisaxístico e sobre o patrimonio histórico, e a última declaración de impacto ambiental desfavorable publicouse no DOG en febreiro de 2024. Pese a aquela resolución, os colectivos denuncian que a presión sobre a serra non cesou e que as administracións deben garantir a protección do territorio. A memoria das mobilizacións anteriores serve agora para medir a determinación veciñal ante os novos plans.
O 4 de febreiro o boletín oficial da Xunta publicou a solicitude de autorización para catro aeroxeradores nos montes de Viladesuso, promovidos polas sociedades Savanna Power Solar 21 e Arnea Power Solar 9, con domicilio social en Sevilla. As máquinas préséntanse cunha potencia individual de 4,99 megavatios e foron identificadas cos nomes Margarita 18, Cote, Nao 19 e Galera 25. Segundo a documentación, cada instalación contempla unha torre de 105 metros e pás de 73 metros, o que sitúa a altura máxima das aspas arredor dos 178 metros sobre o terreo. Os promotores deberán agora afrontar o período de exposición pública e as alegacións que presenten os interesados.
Os colectivos subliñan tamén que o impacto non se limita ás turbinas senón que inclúe as liñas de evacuación que conectan os parques coa estación de transformación prevista na parroquia de Gondomar. Os comuneiros de Belesar e Borreiros amosaron a súa preocupación polo trazado da infraestrutura eléctrica e pola afección a terreos comunais e usos tradicionais. Na rolda de prensa, os convocantes incidiron en que a serra da Groba constitúe un corredor ambiental e paisaxístico que merece protección e un debate rigoroso sobre compatibilizar renovables e conservación. A súa postura é que as decisións deben ponderar alternativas menos lesivas e a participación real da poboación afectada.
O prazo para presentar alegacións contra as solicitudes publicadas segue aberto ata o 18 de marzo, e as plataformas puxeron en marcha unha campaña masiva de recollida de escritos que, segundo as súas contas, xa supera as 70.000 alegacións. Os organizadores facilitaron na súa web modelos de alegación e un enlace para que os cidadáns remitan os seus escritos, como ferramenta complementaria á mobilización presencial. A cifra que manexan os colectivos pretende amosar a dimensión do rexeitamento social, se ben a tramitación administrativa continuará o seu curso coa avaliación das alegacións recibidas. Os promotores terán a oportunidade de responder e as administracións, de valorar tecnicamente as reclamacións.
Desde as asociacións convocantes reclámase ademais coherencia nas políticas de promoción das enerxías renovables, de forma que a expansión da capacidade non comprometa espazos de alto valor ambiental e cultural. Lembraron a decisión administrativa que paralizou os proxectos anteriores e esixiron que se manteña a protección da serra ante novas solicitudes. Ao seu xuízo, a transición enerxética debe contemplar criterios de ordenación territorial e participación que eviten conflitos sociais e danos irreversibles. A disputa en torno á Groba exemplifica o choque entre a urxencia por ampliar as renovables e a defensa da paisaxe e do patrimonio local.
A concentración deste domingo servirá, segundo os seus impulsores, para reiterar o rexeitamento veciñal e reforzar a presión administrativa a través de alegacións e visibilidade pública. Os convocantes agardan unha participación numerosa e pedíronlle alleas ás persoas que acodan que respecten o contorno e as normas de seguridade durante a marcha. A mobilización chega nun momento en que o debate sobre o modelo de implantación de parques eólicos está en primeiro plano en varias comarcas galegas, e o seu resultado podería marcar o ton de futuros proxectos no litoral e no interior. Tras a marcha, as plataformas anuncian que continuarán coa campaña de alegacións e co seguimento legal e administrativo dos expedientes.
