O Goberno aprobou o 10 de marzo de 2026 unha declaración institucional que recoñece a Daniel Niebla e a Amador Rey, os dous operarios asasinados pola policía franquista en Ferrol durante unha manifestación laboral en marzo de 1972, nun xesto que busca condenar a violencia policial e reforzar a memoria democrática. Aquela xornada, que tivo lugar hai 54 anos, rematou con dous mortos —de 20 e 38 anos— e case un cento de feridos nunha cidade convulsionada polas protestas obreiras. A resolución do Executivo subliña a necesidade de preservar a verdade histórica e evitar que a represión volva ampararse no silencio institucional. Con esta declaración, o Estado súmase a décadas de homenaxes locais que reclamaran recoñecemento e reparación.
Os feitos ocorreron en Ferrol, entón coñecida oficialmente coa coletilla «del Caudillo» e cunha poboación próxima aos 90.000 habitantes, cando arredor de 5.000 traballadores da entón Bazán saíron á rúa en demanda de mellores condicións e dun novo convenio. As forzas coñecidas como «grises» cargaron contra a protesta e, segundo os relatos e a documentación conservada, fixeron uso de armas de fogo: Daniel e Amador caeron mortalmente atingidos, mentres decenas de compañeiros resultaron feridos por disparos e contusións. A brutalidade da intervención marcou un antes e un despois na mobilización obreira da comarca e alimentou unha onda de solidariedade en toda Galicia.
A declaración institucional, impulsada por responsables do Executivo central, reprocha expresamente o uso da forza como resposta a reivindicacións laborais e sitúa o recoñecemento das vítimas dentro dunha política de memoria que busca tamén a verdade e a reparación. Dende asociacións memorialistas e colectivos de traballadores valórase o xesto como un avance simbólico que vén acompañar os homenaxes que desde entón se celebran cada 10 de marzo —o Día da Clase Obreira Galega— en recordo dos que perderon a vida enfrontando a represión franquista. Para as familias e as entidades memoriales, a resolución é unha reafirmación institucional do que durante décadas foron memorias locais e testemuños.
A repercusión daqueles sucesos en 1972 estivo marcada pola censura e pola manipulación informativa do aparato do réxime, que intentou describir as vítimas como elementos subversivos para desactivar a indignación pública. A pesares diso, a versión alternativa acadou forza en Ferrol e noutras cidades galegas, e contribuíu ao crecente descontento social que caracterizou o tramo final do franquismo. Durante os anos posteriores converteronse en símbolo da loita obreira, e a súa morte segue a ser lembrada como un exemplo da violencia empregada para acallar demandas laborais en plena ditadura.
A memoria colectiva da comarca estivo impulsada por organizacións como a Fundación 10 de Marzo e por familiares que mantiveron viva a reivindicación de xustiza e recoñecemento. Ao longo de máis de cinco décadas celebráronse actos, edicións e mesas de recordo que mantiveron presentes os nomes dos dous traballadores no mapa da memoria galega. O recoñecemento oficial chega, por tanto, nun contexto no que as reivindicacións por esclarecer responsabilidades e restituír a dignidade das víctimas foron gañando espazo na axenda política e cultural.
En Ferrol, a conmemoración anual segue a convocar sindicatos, forzas políticas e veciños, e o relato local insiste en que a represión de marzo de 1972 non foi un episodio illado senón parte dunha estratexia máis ampla para frear a mobilización obreira nos estaleiros. Para moitos historiadores e activistas, a reacción social que seguiu ás mortes contribuíu a erosionar a lexitimidade do réxime en Galicia e a artellar un movemento obreiro máis organizado q
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.