Desmantelan unha rede en Tenerife: enviaron 650 t tóxicas a África

A Garda Civil e o Servizo de Vixilancia Aduaneira da Axencia Tributaria desarticularon unha rede que, presuntamente, remitira de forma irregular 650 toneladas de residuos perigosos desde Tenerife a varios países africanos. A operación, difundida o 17 de marzo de 2026, céntrase na utilización de documentación falsa para ocultar a verdadeira natureza das cargas e eludir os controis aduaneiros e ambientais. No procedemento están a ser investigadas 32 persoas e catro empresas con domicilio nas Canarias e Baleares. O obxectivo declarado dos sospeitosos era facilitar a exportación de mercadorías que non cumprían os requisitos de descontaminación e tratamento esixidos.

A investigación arrincou tras detectar un movemento continuado de contedores que saían do porto de Santa Cruz de Tenerife con destino a distintos portos africanos. Axentes do Seprona e funcionarios da Vixilancia Aduaneira seguiron o rastro deses envíos e corroboraron un fluxo constante de mercadorías cuxa documentación mercantil, segundo as pesquisas, servía para encubrir o contido real. As inspeccións sobre o terreo e a análise documental permitiron ás autoridades acreditar irregularidades na clasificación e declaración das partidas.

Segundo as dilixencias, a organización utilizaba facturas e datos comerciais presuntamente falsos para evitar controis e para que a mercadoría non fose detida ou obrigada a someterse aos procedementos de descontaminación. A estratexia permitiu que materiais potencialmente perigosos saíran do territorio español sen as garantías ambientais necesarias, o que, de confirmarse, constitúe un risco para o medio ambiente e para a saúde pública nos países receptores.

Modo de operación e materiais enviados

Entre os residuos detectados figuran aparellos eléctricos e electrónicos desmantelados, con motores e compresores extraídos de unidades frigoríficas que, segundo a investigación, non pasaron polos procesos de descontaminación obrigatorios. Eses compoñentes poden conter gases e substancias nocivas que, se se liberan, teñen un impacto ambiental significativo. Ademais, a rede exportou pezas e recambios de automoción sen o tratamento axeitado e un volume importante de extintores.

En concreto, as forzas de seguridade identificaron o envío de aproximadamente 38 toneladas de extintores xunto con vehículos —turismos, camionetas e camións— que eran declarados como mercadoría de segunda man mediante documentación que, presuntamente, falseaba o seu estado e orixe. Ese mecanismo tería facilitado a súa saída por vía marítima ao presentalos como bens aptos para a reexportación sen controis exhaustivos.

Riscos ambientais e delituais

Os especialistas apuntan que a exportación de residuos sen a descontaminación e o control axeitados pode provocar a liberación de substancias tóxicas e contribuír á contaminación do chan e das augas nos países receptores. O traslado transfronteirizo de residuos está regulado para evitar precisamente estes danos, e o seu incumprimento pode supoñer responsabilidades penais e administrativas para os implicados.

No procedemento, ademais das persoas investigadas, figuran catro sociedades domiciliadas en Tenerife, Gran Canaria e Mallorca. Están imputadas, á espera de dilixencias, por supostos delitos contra os recursos naturais e o medio ambiente, así como por posibles fraudes relacionados coa documentación aduaneira e comercial que permitiron as exportacións.

Fontes próximas ao caso sinalan que a operación incluíu tarefas de seguimento loxístico e revisión documental para trazar o circuíto completo das mercadorías desde a súa orixe ata o seu embarque. A cooperación entre o Seprona e a Vixilancia Aduaneira foi clave para identificar patróns repetitivos na forma en que se declaraban as cargas e na selección de destinos en