Este mes duas mulleres na metade da vintena acudiron ao servizo de Urxencias do HULA con molestias que atribuían a outros problemas de saúde e remataron dando á luz. Ambos alumamentos producironse nun prazo de un par de semanas e, segundo matronas do hospital, aínda que chamativos non son casos illados: “1 caso ao mes” é a estimación que ofrece unha profesional con décadas de traxectoria.
Como ocorreron os partos e a reacción no hospital
As dúas mozas chegaron a Urxencias sen ter pasado por controis prenatais e sen se terem plantexado a posibilidade dun embarazo. Primeiro buscaron atención por dores abdominais e outros síntomas inespecíficos; na exploración confirmouse que estaban en traballo de parto. A sorpresa foi máxima tanto para as pacientes como para o persoal sanitario, que tivo que reconducir a atención ao parto en cuestión de minutos.
Matronas e médicos consultados por este xornal contan que a situación obriga a activar protocolos de emerxencia que non sempre son habituais nun servizo de Urxencias: valoración rápida do estado fetal, control de hemorraxias, manexo da dor e, se procede, traslado ao paritorio. Nos dous episodios en Lugo a atención desenvolveuse sen incidentes maiores, aínda que a ausencia de controis prenatais supón riscos que non deben minusvalorarse.
“Vemos un caso deste tipo ao mes”, explica unha matrona da área con experiencia. “Ás veces a muller chega xa con dilatación avanzada; outras, habémolo detectado nunha ecografía previa a que comece o expulsivo”.
A sorpresa inicial vai acompañada case sempre de incrédula e angustia. Nos casos descritos, as nais relataban sensacións que atribuían a indixestións, problemas dixestivos ou incluso á menstruación. Moitas chegan sen parella ou sen un contorno inmediato informado, o que obriga o equipo sanitario a ofrecer atención non só médica senón tamén emocional e social.
Por que unha xestación pode pasar desapercibida
Non é doado comprender como unha muller pode levar un embarazo a termo sen sabelo, pero os profesionais citan varias circunstancias que o explican. Sangrados intermitentes, que algunhas mulleres interpretan como regra —o chamado sangrado de implantación ou perdas durante a xestación—, poden inducir á confusión. Igualmente, os ciclos menstruais irregulares fan que a ausencia ou o atraso non resulten alarmantes.
O sobrepeso e os problemas dixestivos crónicos figuran tamén entre os factores que “camuflan” a xestación. Un abdome distendido, náuseas ocasionais ou malas dixestións asúmense como parte dunha patoloxía previa. Na perimenopausa, cando as ausencias de regra son máis habituais, é aínda máis fácil pasar por alto un embarazo. A negación voluntaria, motivada por medo ou por situacións persoais complexas, completa o cadro.
Os casos non se limitan a primeiras maternidades nin a adolescentes. “Non é a primeira vez que nos pasa con mulleres de máis de 35 ou con experiencia previa”, comenta un médico de Familia. Relata unha consulta de hai anos na que a exploración e unha ecografía evidenciaron un feto coa cabeza na pelve da nai: a paciente, con dous fillos, tampouco esperaba un novo embarazo.
Riscos médicos e retos para a atención prenatal e obstétrica
A ausencia de controis durante a xestación implica que condicións potencialmente graves —preeclampsia, diabetes xestacional, problemas de placenta como a placenta previa, ou infeccións— poden non detectarse ata o momento do parto. Aínda que moitos destes partos “sorpresa” rematan ben, a falta de avaliación prenatal aumenta a probabilidade de complicacións para nai e recén nacido.
Nun territorio como Lugo, cun mapa asistencial que mestura áreas urbanas e amplas zonas rurais, os equipos de Atención Prim
