Os recentes resultados do exame MIR reavivaron o debate sobre a idoneidade da proba para seleccionar aos futuros especialistas. O 15 de marzo de 2026, tras comparar as respostas humanas coas de varios modelos de intelixencia artificial en Santiago de Compostela, quedou claro que algúns sistemas automatizados rendéron mellor que os mellores aspirantes. Ademais, a proba sufriu un incidente de fraude no que un opositor foi sorprendido utilizando gafas intelixentes, o que engade tensión á discusión sobre a súa validez. A cuestión de fondo é por que un exame tipo test segue sendo a vía principal para decidir quen se forma como médico especialista.
Segundo a análise publicada, a aspirante que obtivo a mellor nota humana respondeu correctamente 188 das 200 preguntas. Non obstante, modelos de vangarda como GPT-5.2 achegáronse á perfección, fallando apenas en tres cuestións. En Santiago de Compostela detectouse tamén un caso de uso indebido de dispositivos para copiar, que acabou coa anulación da proba para o implicado.
Nunha columna de opinión fechada o mesmo día, Senén Barro, director do CiTIUS na USC, critica que o MIR avalíe sobre todo a memorización de datos. Barro sostén que esa forma de exame non mide as competencias esenciais para a práctica clínica, agora que a capacidade de resposta factual pode ser superada polas máquinas. A reflexión plantexa se manter un formato tan ríxido é o máis conveniente para a medicina do século XXI.
IA e a proba MIR
O avance da intelixencia artificial en áreas de coñecemento especializado obriga a replantear que debe valorar un sistema de acceso ás prazas de formación sanitaria. Os modelos actuais acumulan enormes cantidades de información e amosan melloras continuas no manexo de preguntas pechadas. Non obstante, o valor dun médico non se reduce a dar a resposta correcta nun exame de opción múltiple.
«Quero que teña escoita activa, empatía e proximidade»
Barro remarca que capacidades como a empatía, o xuízo clínico, a prudencia e a comunicación son fundamentais para o exercicio médico e hoxe non están ben valoradas por probas tipo test. Ademais, critica o custo de oportunidade que supón que miles de graduados pasen meses ou anos centrados en memorizar datos que a miúdo esquecerán. Ese tempo podería dedicarse a prácticas clínicas, desenvolver habilidades interpersoais ou participar en investigación.
«É un tempo precioso que poderían dedicar a formarse mellor como médicos»
Propostas e dilemas
Entre as alternativas ao modelo actual propóñense avaliacións máis orientadas a competencias: probas clínicas obxectivas estruturadas (OSCE), valoración de portafolios, periodos de prácticas avaliadas e entrevistas con xuízo situacional. Esas fórmulas miden habilidades de comunicación, razoamento clínico e traballo en equipo, aspectos menos susceptibles de ser replicados por unha IA que responde preguntas pechadas.
Non obstante, o MIR ten funcións prácticas que complican a súa substitución. Proporciona un mecanismo uniforme, rápido e relativamente barato para ordenar a miles de aspirantes e asignar prazas por todo o territorio. Reemplazalo por un sistema máis cualitativo plantexa retos loxísticos, de equidade e de custo, e requeriría pilotos e consensos para evitar xerar novas desigualdades.
Unha saída posible é combinar enfoques: manter unha proba obxectiva que garanta unha ordenación inicial, pero complementar a selección con avaliacións de habilidades clínicas e controis de integridade máis estritos. Ao mesmo tempo, a implantación responsable da IA como ferramenta de apoio —e non como substituta— debería formar parte do currículo, preparando aos médicos para traballar con asistentes intelixentes baixo supervisión humana.
O debate aberto tras os resultados comparativos e o incidente de fraude en Santiago esixe unha reflexión profunda. Reformar o sistema de acceso á formación sanitaria implica valorar o que realmente significa ser un bo médico hoxe: coñecementos, si, pero tamén escoita, xuízo clínico e humanidade. O reto é atopar un equilibrio que combine xustiza, eficacia e a protección da saúde pública.
