A escalada do conflito entre Estados Unidos, Israel e Irán provocou un aumento rápido e notable dos prezos dos combustibles que xa se sente en España e en Galicia, segundo denuncian agricultores, consumidores e operadores do sector, nunha crise visible dende o 11 de marzo de 2026. Organizacións agrarias solicitaron á Comisión Nacional dos Mercados e da Competencia que investigue posíbeis manipulaciós e especulación no mercado, mentres o debate político céntrase en que medidas adoptar para mitigar o impacto. A suba tradúcese nun encarecemento do transporte e da cadea de produción, e ameaza con prolongar a presión inflacionista se o conflito non remite. A tensión internacional e a reacción dos provedores explican, en boa medida, a velocidade coa que subiron os prezos.
A metáfora do «foguete e a pluma» describe ben a situación: os prezos elévanse de forma inmediata e contundente, pero baixan moi despacio cando desaparece a emerxencia. Neste xogo hai claros beneficiarios, principalmente empresas vinculadas á produción, ao refino e á distribución de enerxía, e perdedores evidentes: os consumidores e unha parte significativa do sector primario, cuxos incrementos de prezo no destino non sempre se trasladan aos custos de produción. Esa asimetría é a que máis preocupa ás organizacións agrarias, que ven como os seus custos se disparan sen recibir unha compensación equivalente nos pagos que perciben. A sensación de inxustiza alimenta demandas de intervención e de maior transparencia na cadea de comercialización.
Resulta chamativo que a suba se producise con tanta rapidez tendo en conta que combustibles almacenados nos tanques de distribución foran adquiridos a prezos anteriores á crise. Esa discrepancia alimentou acusacións de aproveitamento por parte dos intermediarios, unha práctica reflectida en episodios anteriores e que agora a patronal agraria principal levou á CNMC para que actúe de oficio. Ademais dos combustibles, tamén se denuncia especulación no mercado de fertilizantes, un problema que agrava os custos do campo e pon en risco a rendibilidade de explotacións xa moi axustadas. A investigación reguladora busca determinar ata que punto a suba responde a causas obxectivas de custos ou a prácticas que distorsionan o mercado.
No plano político hai dous modelos contrapostos. Empresarios e o principal partido conservador propoñen reducións fiscais puntuais como a rebaixa do IVA sobre combustibles e alimentos, unha medida de impacto inmediato sobre os prezos ao consumo pero co risco de que o beneficio non chegue por completo aos compradores. Alternativamente, as subvencións directas e as axudas específicas ofrécense como ferramentas máis controlables e rápidas, aínda que a universalidade dalgunhas destas axudas suscita debates sobre equidade e eficiencia. O Partido Popular insiste ademais na deflactación do IRPF como vía para devolver renda dispoñible aos traballadores fronte á inflación.
As valoracións internacionais tamén condicionan as expectativas. Donald Trump declarou nos últimos días que o conflito podería estar preto do seu fin, unha hipótese que, de ser certa, moderaría o impacto sobre a inflación. Desde Teherán, en cambio, advertiuse que a situación só concluirá cando as autoridades iranianas o decidan, o que suxire que a volatilidade pode prolongarse. Esa incerteza obriga aos gobernos a preparar respostas que combinen rapidez e precisión para evitar efectos colaterais sobre os máis vulnerables.
Os economistas advirten que unha rebaixa do IVA non garante a translación completa do desconto ao consumidor final, porque na cadea de comercialización poden quedar marxes adicionais que absorban parte do beneficio. Por iso, moitos expertos recomendan acompañar calquera redución
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.