A actualidade informativa vese marcada polo complexo crebacabezas dos sectores de difícil electrificación, un desenvolvemento que os observadores cualifican como un dos máis relevantes do período actual.
As ramificacións destes eventos esténdense máis alá do inmediatamente visible.
Desafíos na descarbonización dos sectores industriais
Os detalles que foron xurdindo revelan unha situación complexa que require unha análise detallada.
O informe ‘Descarbonizar os sectores difíciles de reducir con enerxías renovables: perspectivas para o G7», publicado pola Axencia Internacional de Enerxías Renovables (IRENA), lembra que para acadar a descarbonización de todos os sectores da economía en 2050 serán necesarios grandes investimentos e cambios moi profundos no sistema enerxético.
Se ben a folla de ruta dalgúns sectores está clara, non ocorre o mesmo con outros como o do transporte pesado de mercadorías por mar e estrada ou o da aviación, que avanzan con lentitude e non encaixan no estándar da electrificación.
«Tamén chegar a emisións cero nalgunhas industrias será tarefa difícil. Cada sector industrial enfróntase con situacións moi diferenciadas, tanto polas posibilidades tecnolóxicas existentes para a descarbonización como polos custos de investimento e operación desas novas tecnoloxías, incluíndo os custos de cambio desde unhas tecnoloxías a outras», explica Diego Rodríguez-Rodríguez, catedrático de Economía UCM e experto en mercado enerxético e economía industrial.
Indica, por exemplo, que no transporte aéreo hai xa unha ruta de integración crecente de combustibles renovables. «Non obstante, as reducións globais de emisións van ser moi moderadas respecto ás que prevemos, por exemplo, na automoción», resalta.
Isto débese a que a solución tecnolóxica na automoción (electrificación) é clara e crecientemente competitiva. «Cuestión distinta é o seu ritmo. Con frecuencia o regulador ou o político desexaría que ese ritmo fose moito máis rápido, probablemente porque infravalora os custos asociados a esa transición», engade.
Solucións tecnolóxicas e transición enerxética
Algúns dos sectores de difícil descarbonización son o aceiro, o cemento, os produtos plásticos, a aviación, o transporte de mercadorías e a agricultura.
As opcións principais para descarbonizar son a redución da demanda de produtos e servizos intensivos en emisións, a mellora da eficiencia enerxética e a implementación de solucións tecnolóxicas que permitan menores emisións (por exemplo, electricidade, biomasa, captura de CO2 e hidróxeno).
É aquí onde o hidróxeno verde, como vector enerxético, e o desenvolvemento innovador da tecnoloxía de captura de CO2 bioxénico faise imprescindíbel para ir migrando cara aos combustibles sintéticos, metanol, amoníaco… e que aporte así unha resposta verde a este sector tan destacado na orixe dos GEI a nivel mundial.
Joaquín Valcarce Lledó, CEO de Viroque Energy, indica que moitos dos sectores industriais están afrontando a transición enerxética cunha folla de ruta que combina investimento en renovables, creación de comunidades de enerxía e a posta en marcha de novas modalidades para a contratación do abastecemento eléctrico (CAE ou PPA verdes).
«Cada vez son máis as compañías que apostan polo autoconsumo, investindo en tecnoloxía de xeración enerxética fotovoltaica, eólica e de almacenamento en terreos industriais, o que lles permite garantir un subministro menos dependente da rede, que reduce os seus custos e garante o seu aporte aos obxectivos de transición enerxética», resalta.
Ao mesmo tempo, estase avanzando na creación de comunidades de enerxía, proxectos colaborativos que impulsan ecosistemas locais de xeración compartida.
«Estes modelos contribúen a consumir enerxía de proximidade, reducir emisións, mellorar a competitividade e democratizar o acceso a enerxía limpa, integrando a empresas, administracións e cidadanía arredor dun obxectivo común: a sustentabilidade», engade Valcarce.
O CEO de Viroque Energy indica tamén que se consolidan os Contratos de Abastecemento Eléctrico ou PPA verdes, acordos a longo prazo entre xeradores e consumidores industriais que permiten asegurar un subministro renovable estábel, fixar prezos competitivos e reducir a exposición á volatilidade do mercado.
«Desde a perspectiva da industria, estes contratos non só achegan certidume financeira e redución de custos, senón que tamén reforzan a estratexia de descarbonización, os compromisos ESG e a reputación corporativa», puntualiza.
En conxunto, cre que a transición enerxética na industria non é só unha resposta á urxencia climática, senón tamén unha oportunidade para gañar eficiencia, competitividade e aliñamento cos esforzos mundiais de descarbonización dos sectores económicos con máis impacto no medio ambiente.
Recoñece que no caso do sector transporte avanza a distintas velocidades. Mentres o coche eléctrico progresa «grazas á rápida expansión da rede de carga e á constante innovación do mercado automotriz en tecnoloxías de enerxización alternativas», sectores como o marítimo ou o ferroviario requiren transformacións cun maior grao de complexidade e custos, «a causa do reto que supón a escalabilidade e incerteza fronte ás múltiples solucións alternativas do sector enerxético e a coordinación na implementación con quen posúe a infraestrutura de transporte», resalta Joaquín Valcarce Lledó.
Factores clave e exemplos de transición
Para acelerar o proceso, desde Viroque Energy cren que serán decisivos tres factores: por unha banda, a colaboración público-privada e os incentivos fiscais a produtores e consumidores, que fagan viábeis os investimentos na infraestrutura actual; en segundo lugar, marcos regulatorios estábeis que dean certidume á implantación das novas tecnoloxías e á variedade de fontes de enerxía renovábel a longo prazo; e, finalmente, «asegurar a escalabilidade de tecnoloxías e alternativas como o hidróxeno, os biocombustibles ou as baterías, que ao posicionarse no mercado e consolidar a súa oferta e demanda, poderán reducir os seus custos de produción e venda e converterse finalmente en fontes verdadeiramente competitivas».
O Foro Industria e Enerxía abordou hai uns meses con distintas empresas estratexias clave na descarbonización de procesos industriais complexos.
Nedgia promove os gases renovábeis, destacando a súa capacidade para aproveitar infraestruturas existentes e ofrecer prezos estábeis como complemento á electrificación para unha descarbonización eficiente.
«Estudar todas as alternativas e mirar con luces longas», apuntou como clave Ignacio Cabané, responsable de conexión á rede de gases renovábeis de Nedgia.
A empresa Alier eliminou por completo a súa dependencia do gas natural, substituíndoo por biomasa para cubrir o 100% das súas necesidades enerxéticas e evita 92 toneladas de CO2 anuais.
Segundo explicou Manuel Fernández, responsable de enerxía da compañía, este logro ciméntase no «compromiso inquebrantábel da dirección».
Albert Concepción, director do Foro Industria e Enerxía, lembrou que a descarbonización industrial require unha visión compartida, decisións valentes e un mix enerxético diversificado que achegue estabilidade e competitividade.
O Goberno español aprobou en 2022 o Proxecto Estratéxico para a Recuperación e Transformación Económica (PERTE) de descarbonización industrial.
O proxecto naceu cun investimento público previsto de 3.100 millóns de euros e co obxectivo de mobilizar até 11.800 millóns de euros de investimento total.
Os investimentos en descarbonización e modernización da industria manufacturera impulsados a través deste PERTE permitirán incrementar a competitividade do sector arredor dun 10% e suporán a creación duns 8.000 empregos.
Así mesmo, segundo as estimacións do Ministerio de Industria, Comercio e Turismo, prevese unha redución das emisións que podería acadar os 13 millóns de toneladas de CO2 ao ano.
Esta información, confirmada por fontes próximas ao desenvolvemento dos acontecementos, subliña a importancia de manter unha perspectiva informada sobre o tema.
Contexto, impacto e perspectivas futuras
Cómpre destacar que este tipo de situacións non se producen no baleiro. Os antecedentes históricos e o contexto socioeconómico actual xogan un papel fundamental na comprensión completa destes eventos.
Expertos na materia sinalaron que a converxencia de múltiples factores creou as condicións propicias para o desenvolvemento actual dos acontecementos.
Desde diferentes sectores alzáronse voces que ofrecen perspectivas variadas sobre o tema.
Mentres algúns analistas manteñen unha visión optimista sobre as posibles resolucións, outros advirten sobre os desafíos que poderían xurdir a curto e medio prazo.
Esta diversidade de opinións reflicte a complexidade inherente á situación.
Impacto en Galicia
Para Galicia, estas novas representan tanto oportunidades como desafíos.
A economía rexional, baseada en sectores como a pesca, a industria naval e o turismo, podería verse afectada de diversas maneiras.
Os empresarios galegos xa están avaliando as posibles implicacións para as súas operacións e estratexias futuras.
Análise en Profundidade
Un exame detallado da situación revela múltiples capas de complexidade que merecen consideración.
Os expertos consultados identificaron cando menos tres dimensións clave que deben terse en conta ao avaliar estes desenvolvementos.
En primeiro lugar, a dimensión económica non pode ser ignorada.
Os mercados reaccionaron cunha mestura de cautela e expectativa, reflectindo a incerteza inherente á situación actual.
Os indicadores económicos suxiren que poderiamos estar ante un período de axustes significativos.
En segundo lugar, o aspecto social presenta os seus propios desafíos e oportunidades.
A cidadanía demostrou un nivel de implicación sen precedentes, participando activamente no debate público a través de diversos canais.
Esta participación cidadá é vista por moitos como un sinal positivo da vitalidade democrática.
Finalmente, a dimensión institucional require especial atención.
As organizacións e entidades implicadas están a traballar para coordinar as súas respostas e garantir que se manteña a estabilidade necesaria para navegar estes tempos complexos.
Perspectivas Futuras
Ollando cara adiante, é evidente que os vindeiros meses serán cruciais para determinar o curso dos acontecementos.
Os observadores coinciden en que estamos nun momento decisivo que podería definir tendencias a longo prazo.
A capacidade de adaptación e a flexibilidade serán elementos clave para navegar con éxito os desafíos que se aveciñan.
Tanto as institucións como a cidadanía deberán manter unha actitude proactiva e estar preparadas para responder a desenvolvementos inesperados.
En última instancia, o resultado dependerá da capacidade colectiva para traballar cara a solucións construtivas que beneficien ao conxunto da sociedade.
O diálogo, a cooperación e o compromiso co ben común serán fundamentais neste proceso.
