O Concello de Santiago abriu dende este xoves un proceso de participación pública para recoller achegas ao anteproxecto de reurbanización do Ensanche, que afecta á rúa Santiago de Chile, á rúa Doutor Teixeiro e á Praza de Vigo. O programa, presentado inicialmente como proxecto piloto en xaneiro, busca reorganizar o espazo urbano para gañar superficie peonil, aumentar as zonas verdes e limitar a prioridade da circulación rodada. A consulta realízase a través dun formulario dispoñible na sección de Transparencia do Concello e estará activa durante un período máximo dun mes. O obxectivo é que veciñas e veciños, así como persoas vinculadas ao barrio, poidan influír no modelo urbano que se implantará no corazón de Compostela.
Na web municipal, no apartado de Urbanismo, Obras e Medio Ambiente, habilitouse a lapela denominada “Novo modelo urbano para o Ensanche”, onde, ademais do formulario, se poden consultar os anteproxectos completos. As preguntas que deben responder as persoas interesadas son dezaoito e exploran a súa relación co barrio —se viven, traballan, pasan por alí ou o usan para lecer— así como preferencias sobre mobiliario urbano, barreiras arquitectónicas, modos de desprazamento e a visión que teñen para o futuro do entorno. O Concello agarda con estas respostas obter un diagnóstico social que complemente os criterios técnicos do anteproxecto.
O anteproxecto piloto, presentado en xaneiro, propón permitir unicamente un carril de circulación en tramos da rúa Santiago de Chile, ampliar as beirarrúas e multiplicar a presenza de arborado para favorecer o uso peonil. O concelleiro de Urbanismo, Iago Lestegás, expuxo estas propostas no Centro Sociocultural do Ensanche e insistiu en que a transformación pretende “garantir a multifuncionalidade do espazo público e mellorar a calidade de vida das persoas”. O goberno local, encabezado pola alcaldesa Goretti Sanmartín, subliña que o reparto do espazo urbano debe favorecer á cidadanía e non estar condicionado unicamente pola circulación de vehículos.
Entre as especificacións técnicas do anteproxecto figura unha calzada central de 3,2 metros e beirarrúas de 3,6 metros, con deseños variables segundo o tramo da rúa. Propóñese dotar o espazo de árbores de maior porte e reservar un único carril de circulación que poida ser utilizado por transporte público, vehículos privados e bicicletas cando sexa preciso. Como medida de convivencia, o documento contempla limitar a velocidade a 20 km/h para reforzar a seguridade de peatóns e ciclistas. Estas dimensións e límites son premisas iniciais que poderán axustarse tras o proceso participativo e os informes técnicos complementarios.
Para a rúa Doutor Teixeiro, o anteproxecto propón a creación de espazos de convivencia entre vehículos e peatóns, o aumento de zonas arboradas e a instalación de áreas de descanso que non estean pensadas exclusivamente para a hostalaría. Por agora non se determinaron as localizacións concretas destes elementos; o equipo municipal advirte que a súa implantación deberá acomodarse ás características de cada tramo e ás achegas veciñais. O plantexamento busca equilibrar os usos —comercial, residencial e de paso— sen sacrificar a accesibilidade nin a seguridade.
En canto á Praza de Vigo, as propostas apuntan a transformar o “espazo actual bastante confinado” nunha área verde e peonil máis aberta, con arborado e zonas de lecer. Para conseguilo está previsto restringir as zonas de circulación de vehículos, reducindo a súa presenza e favorecendo o paseo e o descanso. O anteproxecto valora a creación dun espazo máis permeable e de maior calidade para os residentes e para as persoas que visitan a praza a diario.
Desde o goberno local présentase a iniciativa como unha aposta por recuperar espazo para as persoas e por ofrecer equipamentos públicos de maior calidade no Ensanche. O período de participación pretende non só recoller opinións senón tamén abrir un debate sobre prioridades e usos, de xeito que as decisións técnicas incorporen a mirada de quen viven e traballan no barrio. O Concello sinalou que, unha vez concluído o prazo, analizará as achegas recibidas para axustar o anteproxecto antes de avanzar cara ás fases de redacción definitiva e execución.
O plantexamento municipal enmárcase nas tendencias urbanísticas recentes que buscan reducir a dependencia do vehículo privado, baixar a velocidade en áreas residenciais e priorizar a vida pública nas rúas e prazas. A reforma prevista no Ensanche podería implicar cambios de calado na mobilidade e no comercio local, polo que o proceso participativo será clave para intentar conciliar intereses contrapostos. A curto prazo, o seguinte paso será a avaliación das contribucións cidadás e a definición dun calendario de actuación que o Concello promete comunicar tras a análise das propostas.
