O Congreso de los Diputados debatirá esta semana unha proposición de lei impulsada polo PP e UPN que pretende ampliar os supostos da prisión permanente revisable para incluír a ocultación de cadáveres e a reincidencia no delito de asasinato. A discusión sobre a admisión a trámite chega á Cámara Baixa en Madrid nun contexto sensible, tras o recente achado de restos óseos nun caso de desaparición que conmocionou á opinión pública. Os impulsores argúen que a modificación responde a preocupacións sociais sobre impunidade e risco de novas agresións.
A iniciativa, presentada polos conservadores, busca recabar apoios doutros grupos parlamentarios para incorporar expresamente ao Código Penal a ocultación do cadáver como suposto que habilitaría a prisión permanente revisable, así como previla para quen volva cometer un delito de asasinato tras unha condena previa. Dez anos despois de que a controvertida pena fose aprobada no Congreso con o voto favorable unicamente do PP, a proposta volve poñer sobre a mesa un debate habitual na axenda política española.
Desde o PP sosteñen que a ocultación de restos ten unha finalidade deliberada de producir un dano engadido ás vítimas indirectas, en especial aos familiares e achegados, motivo polo que consideran que debe castigarse coa máxima pena. No Código Penal vixente, a ocultación do cadáver pode conlevar penas que oscilan entre os quince e os vintecinco anos nos casos máis graves, pero os populares estiman insuficiente esa previsión cando a conduta vai acompañada do homicidio.
Ademais da ocultación do cadáver, a proposición incorpora a reincidencia en asasinato como suposta agravante para aplicar a prisión permanente revisable. O argumentario do PP subliña a alarma social que provoca que persoas condenadas por un homicidio poidan saír en liberdade e, na súa opinión, ter capacidade para volver a atentar contra a vida de terceiros, polo que piden que o Código Penal contemple dita posibilidade de forma expresa.
O debate parlamentario adquire especial relevo tras o descubrimento dos restos de Francisca Cadenas, desaparecida fai case nove anos e localizada enterrada na vivenda dos investigados en Hornachos (Badajoz). O achado da Guardia Civil reavivou na sociedade o clamor por respuestas penais máis contundentes en casos de desaparición acompañada de trazas de homicidio e ocultación.
A postura do principal partido do Goberno, o PSOE, é por agora a gran incógnita. En marzo de 2022 os socialistas apoiaron iniciar trámites para unha iniciativa semellante impulsada por Marisol Burón, nai doutra vítima, pero aquela proposta quedou aparcada e acabou perdendo ímpeto coa convocatoria electoral. Fontes parlamentarias recoñecen que o horizonte político e a presión mediática poden condicionar agora unha decisión que será determinante para a tramitación.
A prisión permanente revisable foi fonte de forte polémica en España desde a súa instauración, con posturas enfrontadas entre partidos políticos, xuristas e organizacións de dereitos humanos. Os seus defensores reclaman maior protección para as vítimas e para a sociedade; os seus críticos sinalan riscos respecto dos principios de reinserción e proporcionalidade nas penas e alertan sobre a tentación de responder con máis severidade a episodios concretos de conmoción social.
O trámite no Congreso determinará se a proposta supera a fase de admisión e entra no percorrido lexislativo, onde podería sufrir emendas e condicionamentos segundo as forzas políticas e os criterios xurídicos alegados. Sexa cal sexa o resultado, o caso recente en Extremadura e a reacción cidadá volven situar no centro do debate a compatibilización entre a esixencia de seguridade e as garantías do sistema penal, unha discusión que previsiblemente marcará o calendario parlamentar nas próximas semanas.
