O Goberno pon en marcha un plan de minerais críticos en España de 400 M€

Traballadores nunha explotación mineira. / S. Matsa

O Goberno pon en marcha o primeiro plan masivo de exploración de minerais en España no último medio século.

O Consello de Ministros aprobará o próximo martes o Plan de Acción das Materias Primas Minerais para o período 2026-2030 para explotar materiais fundamentais no país e para impulsar tamén a súa reciclaxe dos residuos que os conteñen, co fin de reforzar a autonomía nacional e europea nun momento clave.

Autonomía estratéxica e dependencia de minerais

«É un plan importante porque aborda algo que agora está en boca de todos, como é a autonomía estratéxica. Os combustibles fósiles fanos dependentes de terceiros e vulnerables, e no caso dos minerais críticos Europa tamén ten unha alta dependencia», explica a vicepresidenta e ministra para a Transición Ecolóxica, Sara Aagesen.

«España é un país con moitísima riqueza en minerais críticos, e temos que seguir investigando para ver cales son as capacidades existentes».

A transición enerxética e a dixitalización obrigan a un uso intensivo de materias primas minerais que se consideran críticas. A dependencia de Europa de terceiros países (singularmente China, pero tamén EE. UU., Rusia ou algúns estados africanos) para conseguir estes minerais estratéxicos é total.

Prevese que a utilización de materiais como o litio, o grafito, o cobalto, o níquel ou as terras raras medre de forma disparada nas próximas décadas. A Unión Europea intenta reforzar a súa autonomía neste eido e reducir a súa dependencia na extracción e no procesamento. E España tamén fai os seus deberes.

Inversión millonaria e folla de ruta

A nova folla de ruta que agora pon definitivamente en marcha o Goberno inclúe un plan de acción integral en materia de materias primas minerais no que se inxectará un orzamento millonario.

«É un plan que chega acompañado dun paquete de actuacións e medidas dotado cunha inversión de máis de 400 millóns de euros», revela Aagesen. O plan inclúe un Programa Nacional de Exploración Mineira ata o final desta década, co obxectivo de mellorar o coñecemento (e analizar a súa futura explotación) de cales dos minerais que a UE considera estratéxicos existen en España e cales se poden reaproveitar mediante o reciclaxe dos residuos.

Proxectos de exploración e reciclaxe

España non desenvolve unha prospección masiva dos seus minerais desde o posfranquismo. A última foi o Plan Nacional de Minaría desenvolvido entre 1969 e 1970 e entón non se procuraban os minerais que agora se consideran fundamentais para o desenvolvemento das renovables e dos equipos tecnolóxicos, como o litio, o níquel, o cobalto ou as terras raras.

O plan de exploración masiva concentrará o grosso da dotación orzamentaria, con inversións públicas por 182 millóns.

O programa de exploración contempla a realización dunha prospección tanto dos minerais que aínda hai no subsolo español como, unha das grandes novidades, tamén do milleiro de grandes instalacións de acumulación de residuos de explotacións mineiras en activo e pechadas, como escombreiras ou balsas.

Entre outras actuacións, revisarase con novas tecnoloxías os 250.000 metros de testemuñas de mostra de todos os sondeos realizados no país ata agora e que se gardan na enorme litoteca do Instituto Xeolóxico e Mineiro (IGME), porque cando se fixeron aquelas escavacións non se buscaban as mesmas mate