TS ratifica sanción ao xuíz en prácticas tras disputa cun fiscal

O Tribunal Supremo ratificou a sanción imposta polo Consello Xeral do Poder Xudicial a un xuíz en prácticas do Xulgado de Instrución nº 5 de Arganda del Rey por impedir a unha fiscal acudir a varios xuízos rápidos e por denunciala tras un desencontro persoal ocorrido en novembro de 2022. A resolución, fechada o 25 de novembro, confirma a suspensión de funcións do magistrado por 30 días e obrígao a aboar as costas do proceso, fixadas en 2.000 euros. O alto tribunal aprecia dúas faltas moi graves: a inobservancia do deber de abstención e o abuso da súa condición.

Segundo recolle a sentenza da Sala do Contencioso-Administrativo, o conflito orixinouse despois dunha discusión entre o xuíz e a representante do Ministerio Fiscal na que, segundo a versión presentada polo magistrado, a fiscal levantou a man nun xesto de menosprecio. Para respaldar a súa denuncia, o xuíz pediu ao letrado da administración de xustiza que levantara acta do sucedido, pese a que ese funcionario non presenciara directamente todos os feitos que se describiron.

A denuncia presentouse posteriormente no posto da Garda Civil de Arganda del Rey, e no trámite o xuíz desprazouse acompañado do funcionario que tiña estendido a dilixencia. Esas actuacións derivaron na incoación de dilixencias noutro xulgado da localidade, o que acabou por activar o procedemento disciplinario que o CGPJ abriu contra o maxistrado en prácticas.

Na súa resolución, que como ponente asina o maxistrado Francisco José Navarro Sanchís, o Tribunal Supremo conclúe que o xuíz actuou con dolo ao propiciar a xeración dunha proba destinada a sosteñer a súa versión do acontecido. A sala considera que ao ordenar a elaboración dunha acta sobre feitos que non foran presenciados producíuse un abuso da súa condición e unha vulneración do deber de imparcialidade esixible a quen administra xustiza.

O Supremo subliña, ademais, que, pese á existencia dun conflito persoal coa fiscal, o maxistrado debía terse absteñido de intervir nos procedementos nos que aquela participaba. En lugar de practicar esa abstención, o xuíz impediu que a fiscal asistise a varios xuízos rápidos, unha conduta que a Sala valora como incompatible coas obrigas de neutralidade e decoro que rexen a función xudicial.

O fallo recalca que a conduta do xuíz non só vulnerou as normas internas de actuación senón que tamén afectou á confianza na administración da xustiza, ao empregar a súa posición para crear unha apariencia probatoria que favorecía a súa versión dos feitos. Para o alto tribunal, esa manipulación deliberada de probas e a falta de corrección por parte do instructor xustifican a cualificación sancionadora adoptada polo CGPJ.

Fontes xudiciais consultadas destacan que os desencontros persoais entre membros de distintos corpos do proceso xéstionanse habitualmente mediante as regras de abstención e recusación, e que o ordenamento prevé mecanismos concretos para evitar que as friccións privadas se trasladen ao exercicio da carreira xudicial. Neste caso, a Sala entende que non se seguiron esas vías e que a conduta foi suficiente para acreditar as faltas imputadas.

A sanción de suspensión e a imposición de costas supoñen, ademais dun castigo disciplinario, un chamamento de atención sobre a necesidade de preservar a imparcialidade en sede xudicial. O expediente do xuíz en prácticas queda agora marcado pola resolución do Supremo, que senta un precedente sobre a intensidade coa que se examinarán comportamentos que mesturen intereses persoais e funcións xurisdicionais.