O Pleno da Sala do Civil e Penal do Tribunal Superior de Xustiza da Comunitat Valenciana rexeitou por unanimidade investigar a Carlos Mazón pola súa actuación durante a dana que afectou á Comunitat. A resolución, ditada tras a exposición razoada remitida pola xueza de Catarroja, considera que non existe un «fundamento sólido e obxectivo» para atribuírlle un delito. A decisión baséase en que o expresidente, actualmente deputado en Les Corts e aforado, non ostentaba unha posición xurídica que lle impuxese deberes específicos na xestión da emerxencia.
O auto do tribunal consta de setenta páxinas e responde á petición formulada o 24 de febreiro pola maxistrada instrutora do xulgado de Catarroja, que solicitou ao TSJCV asumir a investigación por tratarse dun aforado. Os cinco maxistrados declinaron declarar a súa competencia para abrir unha causa penal contra Mazón e rexeitaron os argumentos da exposición razoada. No razoamento xurídico, o tribunal subliña a ausencia de indicios que permitan manter a existencia dun delito.
A Sala tamén examina a vinculación do exxefe do Consell coas comunicacións oficiais realizadas durante a dana, entre elas o envío da mensaxe Es-Alert. O auto sinala que non se acreditaron elementos que sitúen a Mazón como autor ou responsable dese aviso á poboación ás 20:11 horas o día da catástrofe. O tribunal introduce así dúbidas sobre a relación directa entre a súa conducta e os feitos obxecto da investigación.
Fundamentos da resolución
Un dos eixos da resolución é a consideración de que a normativa non atribúe ao cargo de presidente da Generalitat competencias ou deberes concretos que convertan ao seu titular nunha «posición de garante» fronte aos danos da dana. Esa ausencia de deberes xurídicos específicos impide, segundo o tribunal, manter unha imputación penal basada na xestión política ou administrativa da emerxencia. En suma, a Sala separa a responsabilidade política ou moral da penal.
«Non se aprecia un fundamento sólido e obxectivo de que os feitos descritos revistan carácter de delito»
A Fiscalía xa dera unha valoración similar ao subliñar que non existían «indicios con suficiente solidez» para imputar ao expresidente. O tribunal recolle ese criterio no seu análise, aínda que realiza a súa propia revisión da proba e das competencias legais aplicables. A resolución insiste en que o seu exame se limita ao terreo xurídico-penal e non a valoracións de oportunidade política ou ética.
Contexto procesal e efectos prácticos
Por ser deputado en Les Corts, Mazón atopábase aforado, motivo polo que a xueza de Catarroja elevou a exposición razoada ao TSJCV en lugar de proseguir a instrución no xulgado ordinario. Coa denegación do tribunal, a causa non avanzará contra el na vía penal a partir deste auto. A decisión do alto tribunal pecha, de momento, a porta a unha investigación penal da súa actuación en relación coa dana.
O auto non impide que a instrutora do xulgado de Catarroja ou calquera outra parte achegue novos elementos probatorios que poidan levar a unha revisión futura, nin restringe actuacións administrativas ou políticas distintas da vía penal. Tampouco se pronuncia sobre a idoneidade das decisións políticas adoptadas durante a emerxencia, que quedan no ámbito do debate público e da responsabilidade política.
O TSJCV incorpora na súa resolución unha apelación aos límites do dereito penal: só pode valorar condutas que, desde unha perspectiva xurídica, encaixen en tipos penais concretos. Na súa redacción, a Sala subliña a gravidade dos feitos e a traxedia que viviron as persoas afectadas, ao tempo que lembra a necesidade dunha proba que sosteña unha acusación penal. O auto, por tanto, separa a empatía institucional polas vítimas da esixencia de probas en sede penal.
A noticia deixa á espera de posibles pasos procesais ou políticos posteriores e abre o debate sobre a resposta institucional fronte a emerxencias de gran impacto. Mentres tanto, a decisión do tribunal implica, de xeito inmediato, a imposibilidade de investigar penalmente a Mazón por estes feitos a menos que xurdan indicios novos que xustifiquen reabrir a cuestión ante o TSJCV.
