A presidencia da Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) ordenou un traslado de maxistrados que afecta á sección encargada de resolver os recursos sobre parques eólicos. A decisión, adoptada pola nova presidenta da sala, María Azucena Recio González, implica a saída da sección dun dos seus membros máis coñecidos, o maxistrado Luís Villares Naveira, e o cambio doutros tres xuíces. O movemento procura, segundo a resolución, reforzar a imparcialidade e mellorar a organización interna, pero abriu un intenso debate público e xudicial en Galicia.
Relevo na sección terceira: motivos e reaccións
A orde de traslado, asinada pola propia María Azucena Recio tras tomar posesión como presidenta, afirma que a reestruturación atende tanto á “necesidade de salvagardar a imparcialidade” como a razóns organizativas vinculadas ao elevado número de procedementos en cada sección. Na práctica, o cambio deixa fóra da sección terceira —a que habitualmente tramita os expedientes sobre parques eólicos promovidos pola Xunta— a Villares e recoloca a outros tres maxistrados.
Fontes próximas ao tribunal explican que a intención declarada da presidenta foi transmitir unha imaxe de independencia e transparencia. Recio, durante a súa toma de posesión, ofreceu un compromiso público: “Son moi consciente de que somos a última garantía dos dereitos das persoas” e defendeu a necesidade de que a cidadanía perciba “obxectividade, imparcialidade e independencia” na actuación xudicial.
Con todo, a decisión non foi ben recibida por todos. A sección galega de Juezas y Jueces para la Democracia criticou con dureza o movemento e alertou sobre o dano á imaxe do tribunal. Nun comunicado sinalaron que o cambio “sorpresivo e dificilmente explicable” podería xerar a sospeita, esperan que infundada, de que o poder xudicial responde a intereses alleos á lei. O malestar suma tensión a un debate que xa viña cargado de polémica.
“A imaxe do tribunal e da súa independencia quedan moi afectadas”, asegura a sección galega de Juezas y Jueces para la Democracia.
Antecedentes: Cunqueiro, política e a catarata de recursos eólicos
Non é a primeira vez que a traxectoria de Luís Villares aparece no foco mediático. Villares foi candidato á presidencia da Xunta por En Marea en 2016 e exerceu como deputado no Parlamento galego antes de reincorporarse ao seu posto no TSXG. Ademais, a súa sinatura foi posta en cuestión polo Tribunal Supremo, que anulou ata tres sentenzas ditadas por salas nas que participou e referidas á xestión do hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo, por entender que se vulnerara o dereito a un xuíz imparcial.
Eses fallos do Supremo —relacionados co IBI de 2019, o cobro pola actividade do hospital antes do pagamento do canon e unha revisión de tarifas de aparcamento— obrigan agora a que os asuntos volvan ser xulgados no TSXG. A existencia desas anulacións suma unha capa adicional de sensibilidade a calquera movemento que afecte á composición da sala.
Por outra banda, a sección terceira foi decisiva na paralización de proxectos eólicos: xa son 79 os expedientes detidos por resolucións xudiciais en Galicia. O freo aos parques converteuse nun asunto de enorme transcendencia social, económica e ambiental, con alcaldes, promotores e colectivos ecoloxistas, cada un coa súa propia lectura do estancamento. Que a sala que coñecía maioritariamente destes procesos sofra unha reordenación inmediata xera inquietude entre os actores afectados.
Repercusións e próximos pasos
A reestruturación abre varias vías de
