A xornalista Emilia Landaluce presentou o 13 de marzo de 2026 no Foro La Región de Ourense o seu libro «Heterodoxos: Dez personaxes incómodos da España do século XX», unha obra que busca rescatar vidas discrepantes para reflexionar sobre a tolerancia e a capacidade de diálogo na política actual. Durante o acto, Landaluce defendeu que escoitar a quen pensa doutro xeito non equivale a renunciar aos propios principios, senón a fortalecelos, e subliñou con pesar que «hoxe na política non se premian precisamente as boas virtudes». A autora situou a recuperación da memoria histórica e o matiz como antídotos contra a polarización que fragmenta a sociedade.
A obra, coordinada pola propia Landaluce, percorre figuras do século XX que, pola súa complexidade ou polas súas decisións, incomodaron as adscricións políticas maioritarias. A proposta editorial pretende abrir un espazo de comprensión mutua: que autores de posicións contrapostas escriban sobre personaxes que admiran no bando oposto. Ese plantexamento, explicou a autora, nace da vontade de amosar que comprender o outro pode ser o primeiro paso para revisar e mellorar as conviccións propias.
Na súa intervención, Landaluce combinou o ton distendido coa reflexión crítica. Relatou que o título orixinal que barallou foi «Visto polo outro» e contou anedotas do seu proceso de investigación que ilustran a empatía intelectual que propón o libro; por exemplo, admitiu que ao documentarse sobre Franco noutro proxecto chegou a sentir unha identificación case familiar co personaxe, o que lle permitiu comprender mellor certos mecanismos da época sen lexitalos. Con ironía sobre a súa intensa actividade profesional, comparou o seu ritmo de traballo coa figura de “Juanita la larga”, aludindo á multiplicidade de tarefas que asume nos medios.
A presentación correu a cargo de Francisco Lorenzo Amil, colaborador de La Región, que destacou a traxectoria xornalística de Landaluce en medios como ABC, Onda Cero e o diario El Mundo, así como obras previas súas como «Non somos fachas, somos españois» e «A vida de novela do pai da duquesa de Alba». Lorenzo Amil alabou a capacidade da autora para abordar personaxes polémicos con rigor e sensibilidade, e lembrou a vinculación local dalgunhas biografías seleccionadas como un argumento para achegar a historia ao público ourensán.
Entre as biografías que compoñen «Heterodoxos» aparece a de Julián Besteiro, cuxa figura Landaluce utilizou como exemplo de honradez política que non necesariamente se traduce en capacidade de mando. A autora defendeu que a súa rectitude persoal foi, paradoxalmente, un obstáculo para frear tendencias radicais dentro do PSOE do seu tempo. Rememorou, ademais, o tráxico final de Besteiro tras a Guerra Civil: un ocaso marcado pola represión e unhas condicións de prisión que contribuíron ao seu falecemento, e lamentou que tanto a dereita como a esquerda o tiveran xulgado como traidor por motivos distintos.
O libro tamén aborda debates intelectuais como o perspectivismo de Ortega y Gasset, que lle serve a Landaluce para sinalar a necesidade de recoñecer múltiples ángulos na comprensión da verdade histórica e política. A autora propón que admitir a existencia de diversas perspectivas non implica relativismo absoluto, senón unha ferramenta para enriquecer o debate público e evitar a redución simplista de figuras complexas a estereotipos ideolóxicos.
O Foro La Región converteuse nun espazo de diálogo, segundo os intervinientes, onde a memoria histórica e a crítica serena tomaron protagonismo. Landaluce defendeu que coñecer as contradicións e os matices dos personaxes do pasado axuda a desactivar o sectarismo contemporáneo; para ela, o exercicio da empatía intelectual é necesario para recompoñer pontes rotas pola polarización.
O acto permitiu ademais poñer en valor a relación entre o pasado e a identidade local, como cando Lorenzo Amil lembrou a etapa ourensá de Besteiro como docente antes do seu traslado a Toledo, unha referencia que, dixo, humaniza aos protagonistas e achega a historia ao tecido social. A charla, entre anedotas e análises, subliñou a aposta da autora por rescatar figuras incómodas para provocar reflexión máis que para ditar xuízos definitivos.
Con un ton crítico pero conciliador, Landaluce deixou claro que o seu obxectivo non é branquear comportamentos discutibles, senón ofrecer claves para entendelos e, desde esa comprensión, aportar a un debate público menos acrítico e máis plural. «Heterodoxos» aspira a ser, segundo a autora, unha invitación a escoitar con menos prexuízos e a renovar a práctica democrática desde o recoñecemento da complexidade humana.
