Emilio Bouza, médico de Vilalba e especialista en enfermidades infecciosas, ingresou en setembro de 2025 na Real Academia Nacional de Medicina, onde ocupou o sillón número 17 cun discurso sobre a infección nosocomial. O recoñecemento chega tras máis de tres décadas á fronte do Servizo de Microbioloxía Clínica e Enfermidades Infecciosas do Hospital Gregorio Marañón de Madrid, e despois dunha carreira marcada pola docencia e a investigación. Aos seus case 79 anos continúa activo como emérito no Gregorio Marañón e na Universidad Complutense, e a súa traxectoria volveu situalo no debate público pola xestión da pandemia e a seguridade hospitalaria. A súa experiencia inclúe unha breve e polémica designación como portavoz do Grupo Covid-19 en la Comunidad de Madrid en 2020, da que dimitiu en menos de veinticuatro horas.

Bouza centraron boa parte do seu traballo en reducir as infeccións que os pacientes contraen dentro dos centros sanitarios, un problema que, segundo os seus cálculos, afecta entre o 4 e o 7% dos ingresados. No seu discurso de ingreso explicou que unha complicación sanitaria que semella de baixo risco individual pode traducirse, pola masa de pacientes expostos, nun importante problema de saúde pública. A Real Academia recoñeceu a súa traxectoria profesional e a súa capacidade para comunicar asuntos clínicos de interese xeral.

Ademais da súa labor clínica, foi fundador e presidente da Sociedad Española de Enfermedades Infecciosas y Microbiología Clínica, e puxo en marcha no Gregorio Marañón un servizo que se converteu nun referente europeo. Os seus colegas destacan tanto a súa faceta investigadora como a súa implicación docente na Universidad Complutense de Madrid, onde segue mantendo responsabilidades a pesar do estatus de emérito.

Traxectoria e recoñecementos

Nado en Vilalba, Bouza desenvolveu unha carreira centrada na prevención e o control de infeccións, así como na microbioloxía clínica. Durante máis de 30 anos dirixiu o servizo do Gregorio Marañón, onde impulsou protocolos e equipos que situaron ao hospital entre os máis avanzados de Europa na súa especialidade. O seu ingreso na Academia interpretouse como a culminación dunha vida profesional adicada á práctica clínica, á investigación e á formación.

Na súa toma de posesión elixiu como tema a infección nosocomial, que definiu como unha das súas “grandes batallas” polo seu impacto na seguridade do paciente. Lembrou que case todo o mundo pasa por un hospital nalgún momento, e que as infeccións asociadas á atención sanitaria afectan tanto á calidade do coidado como aos resultados clínicos. A súa proposta inclúe reforzar medidas preventivas e mellorar a vixilancia epidemiolóxica dentro dos centros sanitarios.

«Un nunca imaxina o que lle poden enganar os políticos ata vivilo»

Leccións da pandemia e posición pública

A experiencia de Bouza durante a pandemia de COVID-19 colocouno na primeira liña do debate público e sanitario. Foi nomeado portavoz do Grupo Covid-19 en la Comunidad de Madrid en 2020, cargo que abandonou en menos de 24 horas, unha decisión que trascendeu polas tensións entre xestión política e criterios científicos naqueles meses críticos. Desde entón, mostrou unha postura crítica sobre como se xestionou a crise en determinados ámbitos, sen renunciar a sinalar as dificultades e a complexidade de tomar decisións en escenarios inéditos.

Bouza sostén que a investigación e a preparación continuas son esenciais para afrontar futuras crises sanitarias. Defende que as institucións deben priorizar sistemas de vixilancia e protocolos claros que eviten erros que poden traducirse en miles de casos evitables. Tamén subliña a necesidade de combinar rigor científico con comunicación transparente cara á poboación.

No persoal, Bouza afirma que seguir activo é para el unha forma de descanso: a docencia e a investigación permítenlle manterse ligado á súa vocación. Aínda que recoñece que quedan desafíos por diante, especialmente na redución de infeccións hospitalarias e na mellora da formación do persoal sanitario, a súa entrada na Academia proxecta a súa voz como referencia para as políticas sanitarias e a mellora da seguridade do paciente.

A incorporación de Bouza suma á Real Academia unha figura con ampla experiencia clínica e docente, cuxa mirada combina anos de práctica hospitalaria coa reflexión sobre as políticas de saúde pública. A súa traxectoria e as súas advertencias sobre riscos estruturais na atención sanitaria volven situar o debate sobre a prevención e a xestión de crises no centro da axenda profesional e política.