Os últimos acontecementos relacionados con Europa busca complexa fórmula equilibrar xeraron un intenso debate na opinión pública. Analistas e especialistas coinciden en sinalar que nos atopamos ante un punto de inflexión que podería marcar o rumbo dos vindeiros meses.
Os detalles que saíron á luz revelan unha situación complexa que require unha análise detallada. Outubro vai ser esencial para a nova toma de temperatura en Europa da responsabilidade administrativa fronte á sustentabilidade… desempeño no que as diversas fontes consultadas coinciden no debido equilibrio entre a 'economía verde' do século XXI e a irrenunciable competitividade empresarial. Aspectos abordados no 'Paquete Ómnibus de Sostibilidade' da UE cun desexado obxectivo, marcado polo 'wishful thinking', alleo ao 'greenwashing': Europa precisa unha regulación sólida e coherente, pero tamén proporcionada e previsible, que combine sustentabilidade con competitividade e investimento. Procúrase, en esencia, reducir a tendencia dos últimos anos ao 'estrés normativo', á sobrerregulación, para reducir a carga administrativa para as empresas (preto dun 25% para as grandes, dun 35% para as pemes). Neste caso, a actualización do (fornido) corpus normativo refírese a aspectos como os derivados da Directiva de Diligencia Debida (CSDDD) –contorno da Directiva sobre Diligencia Debida de Sostibilidade Corporativa (CS3D)– e a Directiva de Informes de Sostibilidade Corporativa (CSRD), en liña cos 'data points' esixidos nos ESRS (Estándares Europeos de Información en Sostibilidade). Mentres tanto, a actualidade e proxección normativa en España pasa, así mesmo, pola prevista presentación de Informes de Sostibilidade Corporativa (CSRD), cun proxecto de lei en España para transpoñer esta normativa, coñecido como Lei de Información Empresarial sobre Sostibilidade (LIES), así mesmo da recentemente aprobada Lei de Mobilidade Sostible. Forma parte dun conxunto de accións locais, globais, para implantar, desenvolver e seguir a evolución de plans de transición ecolóxica aliñados co obxectivo de neutralidade climática da UE para 2050 (Artigo 22). Na ESG Summit Europe, celebrada en Madrid o 7 e o 8 de outubro (con líderes internacionais da sustentabilidade, a e a regulación ESG), Ángel Pérez Agenjo, Fundador e Socio director de Transcendent, referiuse nunha das súas intervencións á «necesidade dun liderado con propósito e de como converter a sustentabilidade nunha panca estratéxica máis alá do mero cumprimento normativo». Pérez Agenjo sinala, en todo caso, como a EFRAG (European Financial Reporting Advisory Group) entregará o seu asesoramento técnico antes de novembro, e despois, cada Estado deberá transpoñer a norma á súa lexislación. «En España (engade), especialmente no sector industrial, o paquete pode supoñer un alivio temporal, liberando recursos para iniciativas de eficiencia enerxética, descarbonización ou cadeas de valor máis sostibles, no canto de concentrar esforzos en procesos de reporte. A Comisión mantén a dirección cara a unha economía neutra en carbono, pero axusta o ritmo para facilitar melloras tanxibles». E enfatiza na necesidade de atender máis e mellor ás pemes: «Deben entender se o reporte en sustentabilidade é un reforzo para ser competitivo (especialmente en negocios b2b) ou un extra burocrático que non lles engade valor… neste sentido o aspecto voluntario do VSME (Estándar Voluntario de Información sobre Sostibilidade para pemes non cotizadas) non despexou a incerteza actual». Neste contexto, o goberno español solicitou nas súas comunicacións á Comisión que a simplificación das normas «non supoña unha rebaixa das obrigas medioambientais para as empresas, que o paquete de simplificación non resulte nun retroceso da 'ambición ambiental'». Unha visión ante a necesidade de harmonizar «os compromisos do Pacto Verde Europeo, aínda que recoñecendo a necesidade de reducir as cargas administrativas»… insuficiente na opinión de Adrián Vázquez, eurodeputado do Partido Popular e membro do equipo negociador da Lei Ómnibus 1: «As votacións do luns 13 e da última semana de outubro van definir o ton que definirá a lexislatura. E desde o noso grupo consideramos que os grupos de esquerda fixeron moi complicada a negociación, considero que hai que ser menos esixentes, e deixar entrar aire fresco, para promover unha simplificación necesaria para que as empresas europeas non perdan competitividade por esixencias de compliance esaxeradas fronte a outros países alleos á UE». Vázquez aposta pola mencionada necesidade de equilibrar ambas partes da balanza; sustentabilidade e competitividade «con procedementos avanzados, realistas, de responsabilidade empresarial». Escenario no que queda traballo por facer, como indica Felipe García Hernández, vogal da Xunta Directiva Internacional da World Compliance Association e Socio Director de Círculo Legal: «A CS3D obriga ás grandes empresas a mapear e mitigar riscos de dereitos humanos e medio ambiente nas súas cadeas de valor, o que indirectamente impacta aos seus provedores pemes en España. Non obstante, a CS3D non proporciona ás pemes os recursos nin o 'know-how' para cumprir as esixencias de 'due diligence' que xa lles están esixindo os seus grandes clientes». «A falta de previsión e/ou adaptación paulatina (continúa) pode crear un peso excesivo no ámbito administrativo e burocrático, impoñendo á peme unha excesiva carga económica sen un marco normativo adaptado ao seu tamaño. Se ben a CS3D fomenta a responsabilidade corporativa, a súa actual configuración e deseño podería penalizar ás pemes incapaces de adaptarse ás esixencias dos seus clientes». Como parte do problema, en moitas ocasións, estes clientes son grandes empresas, polo que se produce un 'delay' normativo entre empresas de distintas magnitudes. Como destacan desde Cepyme, «a redución das cargas existentes para as empresas exposta na UE é benvida, se ben non deixa de supoñer un enfoque incompleto. Debe traballarse para evitar na orixe os excesos regulatorios e as súas cargas, para contar cun marco regulatorio proporcional e asumible con independencia do tamaño». Engaden que, en todo caso, estes cambios «supón que as empresas deban volver adaptar as súas estruturas e procesos á nova realidade». Neste sentido, multinacionais como, entre outras, XOM, Amazon e P&G advertiron da dificultade de aplicación real da directiva e do efecto disuasorio que isto pode ter sobre os investimentos na UE, mentres que máis de 100 (como Maersk, Cisco, Nokia, H&M, Scania, Ritter Sport, etc.) pronunciáronse a favor da directiva. Inciden, así mesmo, na necesidade dunha revisión periódica da normativa para eliminar normas obsoletas. «Hai que sistematizar (conclúen desde Cepyme) mecanismos para detectar normas sen utilidade real. Todo isto presidido por un 'enfoque peme', nunha realidade tanxible e efectiva». Pymes que, na súa maior parte, carecen de departamentos de 'compliance' especializados e dos recursos financeiros necesarios para implementar, renovar ou reforzar os sistemas de dilixencia debida (con auditorías de sustentabilidade, plans de acción preventivos e reactivos, etc.). Desde o ámbito académico, a profesora de Responsabilidade Social Corporativa e Desenvolvemento Sostible de CMI Business School, María Fernanda López Mayoral, considera como a nova Lei Ómnibus «reforza a importancia de que as obrigas de información sexan proporcionais e adaptadas á realidade de cada sector. A norma debe impulsar unha maior eficacia no cumprimento dos obxectivos de sustentabilidade en contido e tempo, sen deixar de lado a competitividade, a transparencia e a innovación responsable dentro do tecido empresarial español». López Mayoral destaca que a sustentabilidade non é só unha obriga legal, senón un novo estilo de liderado «baseado en conciencia, colaboración e propósito, o que facilita unha transición verde, gradual e xusta que equilibre o crecemento empresarial co desenvolvemento humano». Modelo que propicia «promover un modelo de xestión íntegro e responsable baseado na ciencia, onde sustentabilidade e competitividade son parte intrínseca e se reforzan mutuamente, por un planeta máis innovador e sostible». En canto á necesidade de que a C3SD se actualice con especial acerto nas pemes, a especialista apunta á importancia de «apartar barreiras operativas ao posuír recursos financeiros, técnicos ou humanos máis limitados. É esencial que a normativa inclúa mecanismos de soporte (como liñas de axuda pública, formación especializada, ferramentas dixitais adaptadas e prazos escalonados) que faciliten a súa transición cara a estándares elevados». Pasos necesarios para que sustentabilidade e competitividade avancen xuntas sen tropezar nin dar pasos atrás. Como destaca Pérez Agenjo, en liña coas conclusións da ESG Summit Europe: «As empresas deben tratar a sustentabilidade como un 'business case'; abordar aspectos concretos en función da actividade da empresa, do mesmo xeito que se xestionan proxectos de innovación ou desenvolvemento, cunha gobernanza activa por parte de todos os implicados». Un 'impact journey' «para capitalizar progresos, maximizar a contribución social e medioambiental e reforzar a capacidade de transformación». En definitiva, avanzar na economía sostible con decisión, pero sen o risco de empacho por exceso de celo normativo. Esta información, confirmada por fontes próximas ao desenvolvemento dos acontecementos, subliña a importancia de manter unha perspectiva informada sobre o tema.
Cómpre destacar que este tipo de situacións non se producen no baleiro. Os antecedentes históricos e o contexto socioeconómico actual xogan un papel fundamental na comprensión completa destes eventos. Expertos na materia sinalaron que a converxencia de múltiples factores creou as condicións propicias para o desenvolvemento actual dos acontecementos.
Desde diferentes sectores alzáronse voces que ofrecen perspectivas variadas sobre o tema. Mentres algúns analistas manteñen unha visión optimista sobre as posibles resolucións, outros advirten sobre os desafíos que poderían xurdir a curto e medio prazo. Esta diversidade de opinións reflicte a complexidade inherente á situación.
Impacto en Galicia
Para Galicia, estas novas representan tanto oportunidades como desafíos. A economía rexional, baseada en sectores como a pesca, a industria naval e o turismo, podería verse afectada de diversas maneiras. Os empresarios galegos xa están avaliando as posibles implicacións para as súas operacións e estratexias futuras.
Análise en Profundidade
Un exame detallado da situación revela múltiples capas de complexidade que merecen consideración. Os expertos consultados identificaron cando menos tres dimensións clave que deben terse en conta ao avaliar estes desenvolvementos.
En primeiro lugar, a dimensión económica non pode ser ignorada. Os mercados reaccionaron cunha mestura de cautela e expectativa, reflectindo a incerteza inherente á situación actual. Os indicadores económicos suxiren que poderiamos estar ante un período de axustes significativos.
En segundo lugar, o aspecto social presenta os seus propios desafíos e oportunidades. A cidadanía demostrou un nivel de engagement sen precedentes, participando activamente no debate público a través de diversos canais. Esta participación cidadá é vista por moitos como un sinal positivo da vitalidade democrática.
Finalmente, a dimensión institucional require especial atención. As organizacións e entidades implicadas están a traballar para coordinar as súas respostas e garantir que se manteña a estabilidade necesaria para navegar estes tempos complexos.
Perspectivas Futuras
Ollando cara adiante, é evidente que os vindeiros meses serán cruciais para determinar o curso dos acontecementos. Os observadores coinciden en que estamos nun momento decisivo que podería definir tendencias a longo prazo.
A capacidade de adaptación e a flexibilidade serán elementos clave para navegar con éxito os desafíos que se aveciñan. Tanto as institucións como a cidadanía deberán manter unha actitude proactiva e estar preparadas para responder a desenvolvementos inesperados.
En última instancia, o resultado dependerá da capacidade colectiva para traballar cara a solucións construtivas que beneficien ao conxunto da sociedade. O diálogo, a cooperación e o compromiso co ben común serán fundamentais neste proceso.
