O grupo parlamentario de Esquerra Republicana (ERC) remitíu o pasado 16 de marzo de 2026 ao Goberno unha batería de medidas para «reforzar o escudo social» ante as consecuencias económicas da guerra en Irán. As propostas, dirixidas ao Executivo de Pedro Sánchez, procuran conter o impacto da suba dos prezos enerxéticos e protexer os fogares máis vulnerables. O documento propón reformas fiscais, controis de prezos e medidas directas sobre a vivenda. A iniciativa chega nun contexto de tensión internacional polo bloqueo do estreito de Ormuz, ruta clave para o petróleo mundial.

No texto, ERC propón unha reforma do IRPF que inclúe unha rebaixa para as rendas baixas e un incremento da tributación para as rendas laborais máis altas. Concretamente, os republicanos suxiren elevar os tipos a partir dos 300.000 euros anuais, mentres que non detallan o umbral exacto nin a estrutura da rebaixa para os niveis inferiores. O documento non incorpora unha memoria económica que cuantifique o impacto destas medidas sobre as arcas públicas.

Ante a escalada do prezo da enerxía, os republicanos piden a creación dun «imposto especial» para as empresas enerxéticas que rexistren aumentos de beneficios vinculados á inflación de prezos. Ademais, reclaman aplicar un IVE reducido do 10% ao gasóleo profesional en usos agrarios, gandeiros, forestais e en todas as actividades profesionais que dependan do combustible. Estas propostas procuran mitigar os custos directos sobre sectores productivos e consumidores.

Medidas para a vivenda e control de prezos

O documento dedica un bloque importante á vivenda e ao control de prezos. Entre as medidas figuran a limitación temporal da suba do Índice de Referencia dos Arrendamentos de Vivenda (IRAV) ao 0% mentres permaneza o episodio de alta inflación. ERC tamén solicita a recuperación de bonificacións no transporte público para 2026 como parte da estratexia de alivio aos fogares.

En materia de arrendamentos, a formación plantexa unha «prórroga extraordinaria» de ata dos anos para todos os contratos de aluguer que finalicen durante 2026 e 2027. Para as persoas en situación de vulnerabilidade, o escrito reclama a suspensión permanente dos desafiuzamentos cando non exista unha alternativa habitacional. Estas demandas responden á preocupación pola capacidade de pagamento de familias con menor marxe financeira ante as subas de prezos.

«Reforzar o escudo social para protexer aos cidadáns, especialmente aos máis vulnerables»

Os republicanos inclúen ademais medidas para o control de marxes empresariais e a protección da actividade económica. Plantexan mecanismos de supervisión de prezos para evitar abusos durante a crise e garantir que os incrementos non erodan a demanda interna nin a competitividade do tecido productivo.

Coalición política e contexto internacional

A proposta de ERC formulouse nunha declaración conxunta con EH Bildu e o BNG, na que instan tamén a fixar un salario mínimo propio para os seus respectivos territorios. A iniciativa pretende dar unha resposta coordinada dende a esquerda independentista e nacionalista aos efectos sociais da crise enerxética e xeopolítica.

O telón de fondo destas demandas é a decisión de Estados Unidos e Israel de actuar militarmente contra Irán, unha escalada que provocou o bloqueo do estreito de Ormuz, por onde discorre arredor do 20% do cru mundial. Ese peche parcial de rutas e a tensión bélica xa encareceron a enerxía e os combustibles, con repercusións directas na inflación e no custo da vida.

«É un erro extraordinario que imos pagar»

A proposta carece, na súa redacción pública, de estudos de impacto orzamentario que permitan avaliar a súa viabilidade inmediata. Esa ausencia pode ser un obstáculo na negociación co Executivo, que deberá valorar a financiación de rebaixas fiscais e a aplicación de tributos extraordinarios a sectores concretos. Fontes internas lembran que calquera cambio no IRPF e na fiscalidade enerxética esixe calibrar riscos sobre a recadación e o investimento.

Dende ERC, o seu envío ao Goberno interprétase como unha presión política para que o Executivo central adopte medidas de maior calado social e non traslade todo o custo da crise ás familias e pequenas empresas. O debate aberto agora enfronta propostas de corte redistributivo coa necesidade de manter a estabilidade macroeconómica nun escenario internacional incerto.

Nos vindeiros días, a resposta do Goberno marcará se estas demandas se incorporan a un paquete de choque de carácter executivo ou se deberán negociar no marco dos Orzamentos ou de novas iniciativas lexislativas. Mentres tanto, a cidadanía e os sectores máis expostos agardan medidas concretas que atenúen o impacto da guerra nos prezos e o risco de exclusión habitacional.